Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου βρέθηκε απροετοίμαστη μπροστά σε μία ραγδαία αύξηση τιμών που ξάφνιασε ακόμα και τους πιο έμπειρους αναλυτές. Μέχρι πρόσφατα, οι προβλέψεις ήταν αισιόδοξες: τα αποθέματα ήταν γεμάτα κατά 83%, υπήρχαν αυξημένες εισαγωγές υγροποιημένου αερίου από τις ΗΠΑ και η Ευρώπη είχε δείξει αντοχή, ακόμα και χωρίς το ρωσικό φυσικό αέριο. Τα τιμολόγια κινούνταν σε επίπεδα που θεωρούνταν ασφαλή για επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Όλα όμως άλλαξαν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Οι επενδυτές πίστευαν ότι οι τιμές θα παρέμεναν χαμηλές και πολλοί στοιχημάτισαν σε νέα πτώση, αυξάνοντας τις αρνητικές τους θέσεις όπως είχε καιρό να συμβεί. Ωστόσο, η αγορά αιφνιδιάστηκε από ένα σοκ: οι τιμές εκτινάχθηκαν κατά 28,5% μόλις σε μία εβδομάδα! Μάλιστα, η μεγαλύτερη άνοδος σημειώθηκε μέσα σε λίγες ώρες συνεδρίασης, με την τιμή του αερίου να φθάνει σχεδόν τα 36,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα από τα 28 ευρώ.
Η αιφνίδια αυτή κρίση προκλήθηκε κυρίως από τη γρήγορη μείωση των αποθεμάτων – από το 83% έπεσαν κοντά στο 52%, κάτω από τον μέσο όρο πενταετίας που είναι 67%. Οι παγωνιές οδήγησαν σε αυξημένη κατανάλωση και, ταυτόχρονα, η υποτίμηση των κινδύνων από την αγορά έκανε το σοκ ακόμα πιο έντονο.
Επιπλέον, το γεγονός ότι οι επενδυτές βρέθηκαν απροετοίμαστοι και αναγκάστηκαν να αγοράσουν γρήγορα νέα συμβόλαια, λειτούργησε ως επιταχυντής της ανοδικής πορείας των τιμών. Οι διαθέσιμες εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού είναι πλέον περιορισμένες, ενώ το δριμύ ψύχος έχει αυξήσει τον ανταγωνισμό για φορτία υγροποιημένου αερίου παγκοσμίως, επιδεινώνοντας τις πιέσεις.
Τη δυσκολία συμπληρώνει η ανησυχία για γεωπολιτικά γεγονότα, ειδικά στη Μέση Ανατολή, που ενδέχεται να φέρουν νέες εξελίξεις στην προσφορά. Ενδεικτικό της στενότητας είναι πως το εποχικό χάσμα τιμών ανάμεσα σε χειμώνα και καλοκαίρι σχεδόν εξαφανίστηκε—σπάνιο για την περίοδο.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η φαινομενική ηρεμία της αγοράς εξελίχθηκε σε ένα διαρκές ρίσκο για όλη την Ευρώπη. Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, το φυσικό αέριο παραμένει ευάλωτο σε κάθε είδους κρίση και ανατροπή των δεδομένων.
