Αποκαλύφθηκε η μυστική διατροφή των αρχαίων λαών του Νότιου Καυκάσου! Νέα επιστημονική ανάλυση ρίχνει φως στα διατροφικά μυστικά της Εποχής του Χαλκού στην περιοχή, με ανακαλύψεις που εντυπωσιάζουν. Τοπικές κοινωνίες του πολιτισμού Κούρα-Αράξη, βασισμένες στους μεγάλους ποταμούς Κούρα και Αράξη, έδιναν ιδιαίτερη έμφαση στα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα σταφύλια, τα φρούτα αλλά και τα ποτά από σταφύλι, όπως αποκαλύπτουν τα οργανικά ίχνη που ανιχνεύθηκαν σε αρχαία κεραμικά.
Η διεθνής ερευνητική ομάδα, με ειδικούς από τα Πανεπιστήμια Βόννης, Μπάρι, καθώς και το CNRS και την Εθνική Ακαδημία Επιστημών του Αζερμπαϊτζάν, δημοσίευσε τα ευρήματά της στο Proceedings of the National Academy of Sciences. Οι ερευνητές ανέλυσαν 52 κεραμικά αγγεία από τον οικισμό Qaraçinar του Αζερμπαϊτζάν (περίπου 2800–2600 π.Χ.), σε μια προσπάθεια να αναδημιουργήσουν την καθημερινή διατροφή και τις γαστρονομικές συνήθειες εκείνης της εποχής.
Σύμφωνα με τον Maxime Rageot, βιομοριακό αρχαιολόγο του Πανεπιστημίου της Βόννης, η ανάλυση αυτών των αγγείων, σε συνδυασμό με ευρήματα φυτών και ζώων, αποκαλύπτει πλούσια χρήση φρούτων, σταφυλιού, φυτικών ελαίων, ρητινών, γάλακτος και ζωικών λιπών. Τα υπολείμματα μαρτυρούν μάλιστα συχνή θερμική επεξεργασία, δείχνοντας πως το μαγείρεμα ήταν βασικό στοιχείο.
Η κεραμική ήταν για τους αρχαίους του Κούρα-Αράξη όχι μόνο εργαλείο αλλά και σύμβολο πολιτιστικής ταυτότητας, όπως εξηγεί ο Giulio Palumbi από το Πανεπιστήμιο του Μπάρι και το CNRS. Ερευνητές όπως οι Muzaffar Huseynov και Bakhtiyar Jalilov προχώρησαν σε ανασκαφές στον οικισμό Qaraçinar την περίοδο 2019–2024, φωτίζοντας τη ζωή και τα έθιμα μιας ολόκληρης εποχής.
Η έρευνα αποκαλύπτει ότι τα γαλακτοκομικά και τα ζωικά λίπη κυριαρχούσαν στη διατροφή, ενώ το γάλα μεταποιούνταν σε διάφορα προϊόντα. Παράλληλα, βρέθηκαν αποδείξεις για την παραγωγή ποτών από σταφύλι (πιθανώς και κρασί), τα οποία αρωματίζονταν με ρητίνες κωνοφόρων δέντρων.
Τα σταφύλια και άλλα φρούτα δεν περιορίζονταν στη ζύμωση: χρησιμοποιούνταν για να αρωματίζουν φαγητά, να λειτουργούν ως γλυκαντικό ακόμη και στην παραγωγή τυριού. Οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι οι ρητίνες εκτός από αρώματα, εξυπηρετούσαν και ως συντηρητικά.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ανιχνεύθηκαν κατάλοιπα κεχριού, γεγονός που δείχνει εμπορικές και πολιτισμικές ανταλλαγές με πιο ανατολικές περιοχές, όπου τότε καλλιεργούνταν το φυτό. Επιπρόσθετα, διαπιστώθηκε για πρώτη φορά πως τα διαφορετικά κεραμικά – μονόχρωμα για μαγείρεμα και δίχρωμα κόκκινα-μαύρα για γαλακτοκομικά και ποτά από σταφύλι – χρησιμοποιούνταν για διαφορετικές χρήσεις.
Όπως επισημαίνει ο Rageot, η κουζίνα της εποχής δεν ήταν προνόμιο λίγων, αλλά κοινό αγαθό, καθώς στην κοινωνία εκείνη απουσίαζαν τα έντονα κοινωνικά στρώματα. Η ανακάλυψη αυτή ανοίγει νέο κεφάλαιο στη μελέτη της γαστρονομικής εξέλιξης και της πολιτισμικής διάδοσης του Νότιου Καυκάσου.
