Αβεβαιότητα και αντιπαραθέσεις κυριαρχούν γύρω από τη νέα συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, που τοποθετεί στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ και την ελεύθερη ή μη διέλευση πλοίων. Ενώ διάφορες πηγές παρουσιάζουν διαφορετικές εκδοχές για το μέλλον της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, εντείνεται το ερωτηματικό για το τι πραγματικά ισχύει.
Το απόγευμα της Δευτέρας 15/6, η ιρανική πλευρά ανακοίνωσε σχέδια να θέσει την τελική συμφωνία υπό την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ – εντός 60 ημερών από την υπογραφή της. Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, «δεν εμπιστευόμαστε ούτε τις ΗΠΑ ούτε το Ισραήλ», ενώ η Τεχεράνη σκοπεύει να αποφύγει τα λάθη του παρελθόντος.
Παράλληλα, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars, οι ΗΠΑ έχουν φέρεται να δέχθηκαν τη θέσπιση τελών διέλευσης για τα πλοία που περνούν τα Στενά του Ορμούζ μετά την παρέλευση 60 ημερών. Αμερικανικές πηγές ωστόσο διαψεύδουν το ενδεχόμενο αυτό, στηρίζοντας τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι η διέλευση θα είναι δωρεάν όταν επανέλθει η ομαλότητα στην περιοχή.
Συνεχίζεται ο αμερικανικός αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια
Η Ουάσινγκτον επιμένει σε αυστηρό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια έως και την πλήρη συμφωνία κατάπαυσης πυρός στις 19 Ιουνίου. Σύμφωνα με το αμερικανικό στρατιωτικό επιτελείο, καμία κίνηση δεν θα επιτραπεί χωρίς συγκεκριμένες οδηγίες, επιτείνοντας έτσι την αναμονή των μεγάλων ναυτιλιακών και ασφαλιστικών κολοσσών.
Παρεμβάσεις Τραμπ: “Ασφαλής η διέλευση, ξεκινούν οι πρώτες κινήσεις”
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μέσω αναρτήσεών του στο Truth Social, υποστήριξε πως ήδη ξεκίνησαν τα πρώτα δρομολόγια από τα Στενά του Ορμούζ. Επιβεβαίωσε ότι μεγάλος αριθμός πλοίων – κυρίως πετρελαιοφόρα – βρίσκεται σε κίνηση και χαρακτήρισε την κύρια ναυτιλιακή οδό ως πλήρως προστατευμένη. Παράλληλα, ο Τραμπ υπαινίχθηκε ότι έχουν ήδη σημειωθεί περισσότερες διελεύσεις από όσες εμφανίζονται στα επίσημα στοιχεία.
Η θέση της αμερικανικής κυβέρνησης και η επόμενη μέρα
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς τόνισε στο CNBC ότι οι ΗΠΑ βλέπουν ως δεδομένη στο μέλλον την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Προανήγγειλε μάλιστα ότι την Παρασκευή 19/6 στην Ελβετία θα υπογράψουν τη συμφωνία ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ. Ωστόσο οι ασάφειες παραμένουν, κυρίως αναφορικά με δημοσιεύματα περί εισαγωγής τελών στις ναυτιλιακές υπηρεσίες.
Νάρκες κρατούν κλειστά τα Στενά – Κίνδυνος για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου
Παραμένει ορατός ο κίνδυνος για πολύμηνες καθυστερήσεις στη λειτουργία των Στενών εξαιτίας του εντοπισμού και της εξουδετέρωσης ναρκών, με ειδικά συνεργεία και υποβρύχια drones να αναμένεται να επεκτείνουν τη διακοπή έως 50 ημέρες ακόμη. Η διακοπή αυτή, που ξεκίνησε από τις 28 Φεβρουαρίου μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, κάνει κρίσιμη κάθε σταγόνα πετρελαίου, καθώς τα αποθέματα στις μεγάλες αγορές έχουν φτάσει στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2003, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.
