Μια εξαιρετικά ανησυχητική διάσταση για τη γεωπολιτική θέση της Κύπρου φέρνει στο φως ο Μάρκο Μιλάνοβιτς, κορυφαίος καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και επικεφαλής του Κέντρου Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ. Σε συνέντευξή του, υποστηρίζει με έμφαση πως η Κύπρος βρίσκεται υπό τον άμεσο έλεγχο των στρατιωτικών αποφάσεων της Βρετανίας και των ΗΠΑ, αδυνατώντας να αντιταχθεί στη χρήση της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι, ακόμη κι αν οι ενέργειες αυτές απειλούν άμεσα την ασφάλειά της.
Όπως υπογραμμίζει ο Μιλάνοβιτς, η Κύπρος ενεπλάκη πρακτικά στη σύγκρουση μετά το αληθινό ιρανικό χτύπημα στο Ακρωτήρι, γεγονός που την τοποθετεί ακούσια στη δίνη των εξελίξεων Μέσης Ανατολής και Μεσογείου. Επισήμανε πως η Ελλάδα πρέπει να σταθεί μακριά από παρόμοιες εμπλοκές, καθώς κινδυνεύει να στοχοποιηθεί. Για τη βάση της Σούδας, ο καθηγητής τάχθηκε ρητά κατά κάθε χρήσης της ακόμη και με αμυντικό πρόσχημα.
Αναφερόμενος στο νομικό πλαίσιο, εξηγεί ότι η Μεγάλη Βρετανία επιτρέπεται να στηρίζει αμυντικές ενέργειες κατά κρατών του Κόλπου, όμως αν οι βάσεις της χρησιμοποιηθούν για παράνομες επιθέσεις κατά Ιράν, θεωρείται συνένοχη. Συγκεκριμένα, ξεκαθάρισε ότι χωρίς έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας ή πραγματική ανάγκη αυτοάμυνας, καμία βίαιη ενέργεια δεν μπορεί να χαρακτηριστεί νόμιμη. Το ιρανικό καθεστώς, παρά τα εσωτερικά του προβλήματα, δεν δικαιολογεί μονομερή επέμβαση άλλων κρατών.
Ο Μιλάνοβιτς ανέδειξε το παράδοξο πως η Βρετανία μπορεί να βοηθά στην άμυνα των συμμάχων της αλλά ταυτόχρονα κινδυνεύει να εμπλακεί σε παράνομες ενέργειες αν δεν επιβλέψει αυστηρά τη χρήση των βάσεών της. Σε ό,τι αφορά τη θέση της Κύπρου, ξεκάθαρα τόνισε ότι παραμένει αιχμάλωτη, αφού η νομοθεσία των βάσεων καθιστά το Ακρωτήρι κυρίαρχο βρετανικό έδαφος στο οποίο η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει λόγο.
Σημείωσε πως ακόμη κι αν το Ιράν δε διαθέτει το δικαίωμα να επιτεθεί, η εξέλιξη αυτή θα έσυρε την Κύπρο στα βαθιά μιας διεθνούς ένοπλης σύγκρουσης. Η θέση της Βρετανίας, όπως υπογράμμισε, ισορροπεί ανάμεσα στη νομική της ισχύ και την πολιτική της δέσμευση για σταθερότητα στην περιοχή. Η Ισπανία, για παράδειγμα, αρνήθηκε κάθε συμμετοχή, επιλογή που θεωρεί ο Μιλάνοβιτς ως τη μόνη απολύτως ασφαλή και νομικά ακέραιη.
Τέλος, προειδοποίησε ότι και η Ελλάδα, ως χώρα με βάσεις των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, θα βρεθεί υπό παρόμοια απειλή σε αντίστοιχες περιστάσεις, γι’ αυτό κάλεσε σε αποφυγή κάθε εμπλοκής—ακόμη και με αμυντικό πρόσχημα.
Λέξεις-κλειδιά: Κύπρος, Βάση Ακρωτήρι, Βρετανία, ΗΠΑ, Ιράν
