Η αυλαία του 76ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου έπεσε το περασμένο Σαββατοκύριακο, αφήνοντας πίσω του μια διοργάνωση που θα συζητιέται για καιρό, γεμάτη έντονα πολιτικά φορτία αλλά και διχαστικές στιγμές. Η διευθύντρια της Μπερλινάλε, Τρίσια Τατλ, τόνισε κατά τη λαμπερή τελετή λήξης πως η φετινή χρονιά απέδειξε τη δύναμη του θεσμού στη διατήρηση του διαλόγου σε καιρούς ταραχής. Όπως ανέφερε, η συναισθηματική ένταση και η πίεση αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα των δημιουργών, δίνοντας το στίγμα της εποχής.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, Βιμ Βέντερς, όταν στην επίσημη συνέντευξή του δήλωσε πως «η Τέχνη είναι το αντίβαρο της πολιτικής – οι καλλιτέχνες το αντίθετο των πολιτικών». Η τοποθέτησή του ξεσήκωσε αντιδράσεις, ειδικά μετά το πανό των Ελλήνων συντελεστών της ταινίας «Uchronia» που έγραψε «Fuck off Wenders Cinema is Politics». Ωστόσο, στην τελετή λήξης, ο Βέντερς έστειλε μήνυμα συμφιλίωσης, υπογραμμίζοντας ότι οι κινηματογραφιστές και οι ακτιβιστές μιλούν με ξεχωριστές, αλλά συμπληρωματικές, «γλώσσες» και πως ο αγώνας για κοινά ιδανικά απαιτεί τη σύμπραξη όλων.
Ανατροπές στη Χρυσή Αρκτο – Στο επίκεντρο η Τουρκία της αλλαγής
Οι μεγάλες τιμές της διοργάνωσης εστίασαν σε δύο τουρκικές ταινίες που ξεσήκωσαν συζητήσεις. Η Χρυσή Αρκτος απονεμήθηκε στο «Κίτρινα γράμματα» του Ιλκέρ Τσατάκ, δράμα που αποκαλύπτει την αγωνία ενός ζευγαριού στην Άγκυρα που, μετά την απόλυσή του, ξεκινά νέα ζωή στην Κωνσταντινούπολη. Η ταινία – που γυρίστηκε στη Γερμανία, καθώς στην Τουρκία ήταν αδύνατο να ολοκληρωθούν τα γυρίσματα – βασίζεται σε αληθινές εμπειρίες Τούρκων καλλιτεχνών που αναγκάστηκαν να ξενιτευτούν εξαιτίας πολιτικών διώξεων, κινητοποιήσεων και απολύσεων την περίοδο 2019-2020. Χωρίς να επικεντρώνεται στη βία, το φιλμ δίνει χώρο στην αθόρυβη διάλυση των οικογενειών από το κράτος.
Εξίσου ουσιαστική ήταν η διάκριση του Εμίν Αλπέρ με την «Σωτηρία», που απέσπασε την Αργυρή Αρκτο – Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής. Ο Αλπέρ, που βίωσε τις διώξεις στην Τουρκία ως καθηγητής Πανεπιστημίου, αφηγείται – με συμπαραγωγή της ελληνικής Horsefly του Γιώργου Τσούργιαννη – μια μεταφυσική ιστορία σε ένα απομονωμένο τουρκικό χωριό, με έμπνευση από πραγματικά γεγονότα. Η ταινία εξετάζει την πατρίδα, τις παραδόσεις, τη θρησκεία, τα συμφέροντα και την επανάσταση, φέρνοντας στο φως ζητήματα που ταλάνιζαν τη χώρα.
Ερμηνείες που άγγιξαν καρδιές
Στις ερμηνευτικές διακρίσεις, η Σάντρα Χούλερ κέρδισε το βραβείο Α’ ρόλου για τη «Rose» χάρη στην καθηλωτική της ερμηνεία. Το βραβείο για τον β’ ρόλο μοιράστηκε δικαίως στους Τομ Κόρτνεϊ και Αννα Κάλντερ-Μάρσαλ για το «Βασίλισσα στη θάλασσα», με τον ρόλο της τελευταίας ως γυναίκα με Αλτσχάιμερ να εντυπωσιάζει το κοινό και τους κριτικούς. Η ίδια ταινία απέσπασε και την Αργυρή Αρκτο – Βραβείο της Επιτροπής, επιτυγχάνοντας το μοναδικό διπλό φετινό βραβείο.
Τέλος, η σκηνοθετική διάκριση πήγε στον Ιρλανδό Γκραντ Λι για το «Everybody Digs Bill Evans», ενώ η ταινία «Nina Roza» αναγνωρίστηκε για το σενάριό της, και η «Yo Love is a Rebellious Bird» για καλλιτεχνική συμβολή – συμπληρώνοντας ένα φεστιβάλ γεμάτο μηνύματα, προκλήσεις και συγκινήσεις.
