Η μαγεία του θεάτρου στηρίζεται διαχρονικά στην επαφή με το κοινό, απ’ όπου κι αν αυτό προέρχεται. Από την εποχή του Θέσπη μέχρι τα ελληνικά μπουλούκια και τις ιταλικές περιπλανώμενες θεατρικές ομάδες, η τέχνη του θεάτρου γεννήθηκε για να ταξιδεύει ανέμελα. Στη σύγχρονη Ελλάδα, αυτή τη μαγική παράδοση συνεχίζει το έργο «Ο σώζων εαυτόν σωθήτω», που γυρίζει φέτος το καλοκαίρι όλη τη χώρα.
Το αριστούργημα του Εντουάρντο Ντε Φιλίππο, με σκηνοθετική υπογραφή Ταμίλλας Κουλίεβα, συνδυάζει το ευφυές χιούμορ με την ανθρώπινη συγκίνηση, μεταφέροντας το κοινό στη ζωή ανθρώπων που έχουν αφιερωθεί στη θεατρική σκηνή.
«Στην καρδιά του έργου βρίσκεται το μπουλούκι, γραμμένο το 1920, όταν επικρατούσε η κουλτούρα των λαϊκών θιάσων. Εξυμνείται η ψυχή κάθε περιπλανώμενου καλλιτέχνη που, με λιγοστά μέσα, φέρνει το θαύμα του θεάτρου σε τόπους όπου πολλοί το συναντούν για πρώτη φορά», εξηγεί ο Δημήτρης Παπανικολάου, πρωταγωνιστής της παράστασης.
Η υπόθεση ξεκινά με έναν θίασο που φτάνει σε δημοφιλή τουριστική περιοχή για περιοδεία, μεταφέροντας μαζί του ιστορίες, παρεξηγήσεις και τη χαοτική ομορφιά που συχνά φέρνει το θέατρο σε ήσυχες καθημερινότητες. Στον ρόλο του χαρισματικού Ντον Τζενάρο βρίσκεται ο ίδιος ο Παπανικολάου.
«Η επιστροφή μου στην κωμωδία, μετά από περίοδο όπου συμμετείχα κυρίως σε πιο σκοτεινά έργα, είναι για εμένα ευχάριστη απόδραση και βαθιά επιθυμία. Η κωμωδία είναι το δυσκολότερο είδος, καθώς απαιτεί λεπτή ισορροπία, ρυθμό, και αληθινή απλότητα, που φέρνει χαμόγελο κι όχι πάντα εκρηκτικό γέλιο», τονίζει ο ίδιος.
Οι αθέατες δυσκολίες της περιοδείας
Το έργο «Ο σώζων εαυτόν σωθήτω» αποτελεί μια γνήσια κωμωδία παρεξηγήσεων και απρόβλεπτων ανατροπών που φωτίζει με τρυφερότητα τη σκληρή καθημερινότητα των περιοδεύοντων θιάσων. «Στις περιοδείες του σήμερα συναντάμε παρόμοιες δυσκολίες με χιούμορ. Η μεγαλύτερη πρόκληση για εμάς είναι να διατηρήσουμε ένα επίπεδο χιούμορ υψηλό, εύληπτο και διαχρονικό, αποφεύγοντας εύκολες λύσεις για γρήγορο γέλιο. Θέλουμε πραγματικά να κερδίσουμε το χειροκρότημα του κόσμου», σημειώνει ο Παπανικολάου.
Η σωματική απαιτητικότητα της περιοδείας είναι άλλη μια σημαντική όψη: «Σε κάθε νέο θέατρο πρέπει γρήγορα να προσαρμοστούμε, συχνά μέσα σε δύο μόλις ώρες. Η ταχύτητα της ατάκας, οι σωματικές αντοχές, οι συνθήκες του καλοκαιριού δημιουργούν ένα απαιτητικό περιβάλλον. Όλοι οι συντελεστές – Θανάσης Κουρλαμπάς, Δανάη Παππά, Μιχάλης Πανάδης, Πάνος Κλάδης, Ιάσων Βροχίδης και Ταμίλλα Κουλίεβα – μοιράζονται αυτή τη μοναδική εμπειρία».
Η αγωνία της επιβίωσης και το μήνυμα της παράστασης
Πέρα όμως από το γέλιο, η παράσταση αγγίζει βαθύτερα ζητήματα για την επιβίωση των ανθρώπων του θεάτρου. «Οι ήρωες του έργου αντιμετώπιζαν αγνή ανασφάλεια· αν η παράσταση αποτύγχανε, έμεναν χωρίς φαγητό και στέγη. Ακόμα και τώρα, πολλοί ηθοποιοί παλεύουν για τα αυτονόητα. Η κατάσταση, δυστυχώς, δεν έχει αλλάξει πολύ», παραδέχεται ο Παπανικολάου με συγκίνηση.
Το «Ο σώζων εαυτόν σωθήτω» θυμίζει σε όλους τη διαχρονική αγάπη, την αλληλεγγύη και το πάθος για το σανίδι, κερδίζοντας το γέλιο και το σεβασμό του κοινού σε κάθε σταθμό της περιοδείας του.
