Η πραγματικότητα για τη συνταξιοδότηση στα 62 αποδεικνύεται πολύ πιο περίπλοκη από όσο φαντάζονται οι περισσότεροι ασφαλισμένοι. Οκτώ στους δέκα που υποβάλλουν αίτηση στον ΕΦΚΑ για να λάβουν πλήρη σύνταξη σε αυτή την ηλικία στηρίζονται στη χρήση πλασματικών ετών, αξιοποιώντας από 3 έως 4 χρόνια με κόστος εξαγοράς που κυμαίνεται κατά μέσο όρο στα 220 ευρώ τον μήνα. Στον δημόσιο τομέα οι επιλογές αναγνώρισης πλασματικών φτάνουν τα 4 με 7 έτη, με δυνατότητα προσθήκης άλλων 5 ετών λόγω τέκνων – σύνολο 12 έτη!
Για όσους θέλουν να «κλειδώσουν» συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι και το τέλος του 2010, οι δρόμοι ανοίγουν μέσω αναγνώρισης στρατιωτικής θητείας, αδειών εκπαίδευσης έως 5 έτη, αδειών ανατροφής παιδιών και πλασματικών χρόνων για μητέρες. Μετά το 2011, οι πλασματικοί χρόνοι θεωρούνται εξίσου απαραίτητοι τόσο για τη θεμελίωση (25ετία) όσο και για τη συμπλήρωση του συνολικού ασφαλιστικού χρόνου.
Αναλυτικά για το Δημόσιο
Από το 2011 και έπειτα, όσοι εργάζονται στον δημόσιο τομέα μπορούν να αναγνωρίσουν:
- Όλη τη στρατιωτική τους θητεία
- Τα έτη σπουδών τους (όσα απαιτούνται για να αποκτήσουν το πτυχίο)
- Εκπαιδευτική άδεια μέχρι 2 χρόνια
- Πλασματικό χρόνο λόγω παιδιών ως 5 έτη (1 έτος για το πρώτο παιδί, 2 για το δεύτερο-τρίτο, όχι για τέταρτο και άνω)
- Περίοδο άδειας άνευ αποδοχών για ανατροφή παιδιών έως 6 ετών
Γίνονται δεκτές και πολλαπλές αιτήσεις για εξαγορά, αρκεί να μην ξεπερνιέται το θεσμοθετημένο όριο ετών. Εάν δεν εξοφληθεί η συνολική οφειλή του πλασματικού χρόνου, ο χρόνος δεν προσμετράται. Σε περίπτωση μερικής καταβολής, αναγνωρίζονται μόνο οι αντίστοιχοι μήνες. Η εφάπαξ εξόφληση δίνει 2% έκπτωση ανά αναγνωρισμένο έτος (δηλ. 14% για 7 έτη).
Στους ένστολους, εκτός από τον συνήθη χρόνο στρατιωτικής θητείας και σπουδών, προστίθεται τριετής προσαύξηση για όσους κατατάχθηκαν ως το 1995 και κατοχυρώνουν σύνταξη από το 2015 και μετά. Χαρακτηριστικά, κάθε στρατιωτικός έχει τη δυνατότητα να υπολογίσει στο διπλάσιο έως 5 χρόνια υπηρεσίας σε διάφορες μονάδες, μόλις ολοκληρώσει 24,6 χρόνια συντάξιμης υπηρεσίας.
Σύμφωνα με τον νόμο 4997/2022 (άρθρο 23), το δικαίωμα διπλασιασμού των 5 ετών επεκτάθηκε και σε όσους στρατιωτικούς ασφαλίζονται στο ΙΚΑ ή στο ΕΤΑΑ, ενώ πια ισχύει για οποιαδήποτε υπηρεσία.
Το τίμημα της αναγνώρισης
Για αιτήσεις εξαγοράς μετά την 1/1/2020, η δαπάνη υπολογίζεται στο 20% των τακτικών αποδοχών. Προηγουμένως, ήταν σαφώς χαμηλότερη: 6,67% ως το 2016, 10% το 2017, 13,34% το 2018 και 16,67% το 2019. Η εξαγορά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και αποκλειστικά για αύξηση του ποσού της σύνταξης, ακόμη και όταν έχουν εξασφαλιστεί άλλες συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι η αναγνώριση πλασματικών χρόνων ισχύει και σε περιπτώσεις συντάξεων ανικανότητας στο Δημόσιο, κάνοντας το μέτρο ακόμα πιο σημαντικό.
