Ιστορική αλλαγή στη Γαλλία σηματοδοτεί η χθεσινή οριστική ψήφιση του νόμου που κατοχυρώνει το «δικαίωμα στη βοήθεια στο θάνατο». Η Εθνοσυνέλευση αποφάσισε με 291 ψήφους υπέρ και 241 κατά, ανοίγοντας έτσι για πρώτη φορά το δρόμο στη νόμιμη υποβοηθούμενη έξοδο από τη ζωή, κάτω από αυστηρές προϋποθέσεις.
«Είναι ο θάνατός μου υπόθεση δική μου;» είχε αναρωτηθεί το 2022 ο Εμανουέλ Μακρόν, λίγα χρόνια πριν την τελική ψήφιση του αμφιλεγόμενου νομοσχεδίου. Από χθες, η Γαλλία συγκαταλέγεται στις ελάχιστες χώρες παγκοσμίως, όπου ασθενείς με βαριές και ανίατες ασθένειες, μετά από ιατρική γνωμοδότηση, αποκτούν τη δυνατότητα να ζητήσουν θανατηφόρα ουσία σύμφωνα με συγκεκριμένα ιατρικά και νομικά κριτήρια.
Η απόφαση αυτή γεννά νέες συζητήσεις για τα όρια της ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ενώ μέρος της κοινωνίας αντιδρά ακόμα, επικαλούμενο είτε θρησκευτικούς λόγους είτε αντιρρήσεις απέναντι στον φιλελεύθερο χαρακτήρα της νέας ρύθμισης. Η «Monde» χαρακτήρισε τον νέο νόμο «πράξη συμπόνιας» και προσπάθεια ισορροπίας ανάμεσα στην προσωπική ελευθερία και την κοινωνική αλληλεγγύη. Αν και η πλειοψηφία της Αριστεράς και των υποστηρικτών του Μακρόν ψήφισαν υπέρ, Δεξιά και Ακροδεξιά κατέθεσαν ενστάσεις, με κάθε βουλευτή να έχει το δικαίωμα να πράξει κατά συνείδηση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη από το 2017 ο Μακρόν είχε εκφράσει δημόσια την πρόθεσή του να προχωρήσει τη σχετική συζήτηση, αν και χρειάστηκαν πολλά χρόνια και πολιτικές αλλαγές για να φτάσει το νομοσχέδιο στην τελική μορφή του. Η «συνέλευση πολιτών για το τέλος της ζωής», που δημιουργήθηκε μετά την επανεκλογή του προέδρου, εκφράστηκε με πλειοψηφία σχεδόν 76% υπέρ της θεσμοθέτησης της βοήθειας στον θάνατο.
Η διαδικασία προσβασιμότητας στη νέα ρύθμιση συνοδεύεται από σειρά ασφαλιστικών δικλίδων: ο αιτών πρέπει να είναι ενήλικος Γάλλος πολίτης με σοβαρή και ανίατη ασθένεια που προκαλεί ανυπόφορο σωματικό ή ψυχολογικό πόνο. Επίσης προϋπόθεση είναι να έχει εξαντληθεί η δυνατότητα ανακουφιστικής φροντίδας. Επωφελούμενοι από τη ρήτρα συνείδησης, γιατροί και νοσηλευτές δύνανται να αρνηθούν συμμετοχή στη διαδικασία.
Επόμενο βήμα αποτελεί η αποστολή του νομοσχεδίου στο Συνταγματικό Συμβούλιο για έλεγχο εγκυρότητας. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί γνωστοποίησε ήδη πως θα προωθήσει το κείμενο εκεί, ενισχύοντας έτσι τη νομική βάση του νέου νόμου ενόψει και των επερχόμενων πολιτικών εξελίξεων.
