Η Κύπρος διατυπώνει νέα αιτήματα για ενισχυμένες εγγυήσεις ασφαλείας από τη Βρετανία, μετά την πρόσφατη ιρανική επίθεση με drone στη βάση της RAF στο Ακρωτήρι, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα «Telegraph».
Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ στις 21 Μαρτίου, ζήτησε να ξεκινήσουν επίσημα διαβουλεύσεις για το μέλλον και το καθεστώς των βρετανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο. Ο Χριστοδουλίδης τόνισε την ανάγκη για διαφανή και τίμια διαπραγμάτευση με το Λονδίνο όσον αφορά τις βάσεις του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας.
Η Λευκωσία, αναφέρει η Telegraph, επιδιώκει την αναθεώρηση της συμφωνίας του 1960 για τις Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων, μόλις τερματιστεί η σύρραξη στο Ιράν. Αυτό δεν συνεπάγεται απαίτηση για αποχώρηση των βρετανικών δυνάμεων, ωστόσο η κυπριακή κυβέρνηση πιθανώς να διεκδικήσει περισσότερη ενημέρωση και συναπόφαση στις μελλοντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις των Βρετανών.
Το γεγονός που προκάλεσε συναγερμό σε όλη την Ευρώπη
Στις 2 Μαρτίου, μια ιρανικής κατασκευής συσκευή τύπου Shahed προκάλεσε υλικές φθορές στη βρετανική βάση στη νότια Κύπρο, ενώ δύο ακόμα drones καταρρίφθηκαν πριν φτάσουν στον στόχο τους. Το αιφνίδιο αυτό περιστατικό οδήγησε στην άμεση κινητοποίηση δυνάμεων απ’ όλη την Ευρώπη, με την Ελλάδα και τη Γαλλία να σπεύδουν πρώτες για την προστασία του νησιού, μετά το σχετικό αίτημα βοήθειας από τη Λευκωσία.
Το πολεμικό πλοίο HMS Dragon της Βρετανίας έφτασε τελικά στη Μεσόγειο πάνω από τρεις εβδομάδες μετά τις επιθέσεις, γεγονός που προκάλεσε σοβαρά ερωτήματα για την ανταπόκριση και την ετοιμότητα της βρετανικής άμυνας στην περιοχή. Η επίθεση θορύβησε τόσο τη βρετανική όσο και την κυπριακή πλευρά, ειδικά μετά το πλήγμα σε υπόστεγο όπου φυλάσσονταν αμερικανικά αεροσκάφη U-2.
Η ΕΕ, με την Κύπρο να ασκεί αυτή την περίοδο την προεδρία, εξέφρασε την πλήρη στήριξή της στις διαπραγματεύσεις της Λευκωσίας με τη βρετανική κυβέρνηση.
Η σημασία των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο και τα νέα διλήμματα
Η συμφωνία του 1960 μεταξύ Βρετανίας, Κύπρου, Ελλάδας και Τουρκίας προέβλεπε στενή συνεργασία για την άμυνα του νησιού. Σήμερα, η Κύπρος εκτιμά ότι οι υφιστάμενες ρυθμίσεις δεν ανταποκρίνονται στις τρέχουσες ανάγκες και προχωρά στη λήψη νομικών συμβουλών για τη θέση της.
Ο πρωθυπουργός Στάρμερ διαβεβαίωσε τον Χριστοδουλίδη πως οι βάσεις δεν πρόκειται να αξιοποιηθούν για επιθετικές κινήσεις εναντίον του Ιράν και υπογράμμισε ότι για το Ηνωμένο Βασίλειο, η σταθερότητα και η ασφάλεια της Κύπρου αποτελεί προτεραιότητα υψηλής σημασίας.
Οι βάσεις του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας παραμένουν στρατηγικής αξίας για το Λονδίνο, τόσο για τις επιχειρήσεις της RAF όσο και για τη γεωπολιτική επιρροή του Ηνωμένου Βασιλείου στην ανατολική Μεσόγειο. Η πρόθεση της Κύπρου να διαπραγματευτεί ξανά το καθεστώς τους αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη ανησυχία για τις νέες απειλές ασφαλείας και τις εξελίξεις στην περιοχή.
Οι στενοί δεσμοί μεταξύ Κύπρου και Βρετανίας θεωρείται ότι δεν θα οδηγήσουν σε αποχώρηση των στρατιωτικών δυνάμεων, όμως η συζήτηση για το μέλλον των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο μόλις ξεκίνησε.
