Η Κούβα διανύει μια από τις πιο κρίσιμες οικονομικές της εποχές, αντιμετωπίζοντας σοβαρές ελλείψεις και παρατεταμένη κρίση λόγω αμερικανικών κυρώσεων και χρόνιων διαρθρωτικών αδυναμιών. Σε αυτή την ασφυκτική κατάσταση, η Αβάνα στρέφεται προς τη Ρωσία και τα κράτη της Ευρασίας, αναζητώντας σωσίβιο οικονομικής και τεχνολογικής ανάπτυξης μέσω ιστορικών δεσμών που πλέον παίρνουν νέα διάσταση.
Σημαντικότατο βήμα αποτέλεσε η υπογραφή ενός κοινού σχεδίου δράσης με την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (EAEU), που εκτείνεται έως το 2030, ανοίγοντας τον δρόμο για βαθύτερη οικονομική, εμπορική και επιστημονική σύμπραξη. Πρόκειται για μια από τις πιο φιλόδοξες πρωτοβουλίες εξωτερικής πολιτικής των τελευταίων ετών στην Κούβα, σηματοδοτώντας την προσπάθειά της να μειώσει την εξάρτηση από παραδοσιακές αγορές και να βρει νέες πηγές ευημερίας.
Το νέο πρόγραμμα συμφωνήθηκε κατά τη διάρκεια του Ευρασιατικού Οικονομικού Φόρουμ στο Καζακστάν, παρουσία αξιωματούχων από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Το φιλόδοξο αυτό σχέδιο περιλαμβάνει πολυεπίπεδη συνεργασία σε καίριους πυλώνες της κουβανικής οικονομίας: από τη βιοτεχνολογία και τον τουρισμό ως την αγροτική παραγωγή, τη βιομηχανία ζάχαρης, τη μεταφορά και τη διαχείριση logistics, αλλά και την ανάπτυξη ειδικών οικονομικών ζωνών.
Προτεραιότητα δίνεται στον πολλά υποσχόμενο τομέα της βιοτεχνολογίας, όπου η Κούβα έχει ήδη ισχυρή διεθνή παρουσία, αναπτύσσοντας φάρμακα και εμβόλια -ακόμα και κατά του COVID-19. Η συνεργασία με την ΕΑΕΥ θεωρείται καθοριστική, αφού μπορεί να ανοίξει νέες αγορές για τα προϊόντα της και να προσελκύσει φρέσκο επενδυτικό ενδιαφέρον.
Ο τουρισμός, παραδοσιακή πηγή εισοδήματος, βίωσε μεγάλη καθίζηση τα τελευταία χρόνια. Πλέον, η Αβάνα στοχεύει στην αύξηση επισκεπτών από Ρωσία και χώρες της Ευρασίας για να αναπληρώσει τις απώλειες από τη Δύση και να στηρίξει την τοπική οικονομία.
Στρατηγικής σημασίας θεωρείται η Ειδική Ζώνη Ανάπτυξης στο Μαριέλ, προορισμένη να εξελιχθεί σε εμπορικό και βιομηχανικό κόμβο για την Καραϊβική, παρά τις δυσκολίες που είχαν παρουσιαστεί λόγω κυρώσεων και χαμηλών επενδύσεων. Το νέο πλαίσιο προβλέπει διεύρυνση της παρουσίας εταιρειών της Ευρασίας και σύσταση νέων βιομηχανικών μονάδων που μπορούν να εκτινάξουν τις εξαγωγικές δυνατότητες της χώρας.
Η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, με μέλη τη Ρωσία, Λευκορωσία, Καζακστάν, Αρμενία και Κιργιστάν, αποτελεί κεντρικό άξονα διαμόρφωσης κοινής αγοράς στην περιοχή με στόχο την ελεύθερη διακίνηση και την εμβάθυνση της οικονομικής ολοκλήρωσης. Η Κούβα συμμετέχει ως παρατηρητής και η νέα συμφωνία εκφράζει ξεκάθαρα την πρόθεσή της να αξιοποιήσει πλήρως τις ευκαιρίες που προσφέρει αυτό το μπλοκ.
Στο εσωτερικό, η ανέχεια σε καύσιμα, τρόφιμα, πρώτες ύλες και ο υψηλός πληθωρισμός ταλαιπωρούν τους πολίτες και πιέζουν αφόρητα την κυβέρνηση. Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ παραμένουν τεταμένες με τις κυρώσεις να αποκόπτουν την χώρα από διεθνείς ροές κεφαλαίων και συνεργασίες. Η συνεργασία με τη Ρωσία και την Ευρασία αναδεικνύεται σε σανίδα σωτηρίας, χωρίς όμως να λείπουν οι προκλήσεις: όλα θα εξαρτηθούν από τη διάθεση μεταρρυθμίσεων, την ενίσχυση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και τη σωστή διαχείριση των νέων ευκαιριών.
Το μόνο σίγουρο είναι πως η Κούβα μπαίνει σε μια ανήσυχη αλλά ελπιδοφόρα φάση οικονομικής διπλωματίας με το βλέμμα στη Ρωσία και την Ευρασία, εναποθέτοντας τις ελπίδες της σε μια νέα αρχή για την ανάπτυξη και τη σταθερότητα που τόσο έχει ανάγκη.
