Μια φαντασμαγορική ανακάλυψη του Διαστημικού Τηλεσκοπίου James Webb έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον επιστημόνων και φίλων της αστρονομίας σε όλο τον κόσμο! Αυτή τη φορά, το Webb απαθανατίζει δύο νεογέννητα άστρα που ίσως συνοδεύονται ήδη από πλανητικά συστήματα στα πρώτα τους βήματα. Πρόκειται για τους πρωτοπλανητικούς δίσκους Tau 042021 (στα αριστερά της εικόνας) και Oph 163131 (στα δεξιά), οι οποίοι χαρτογραφούνται ως 2MASS J04202144+2813491 και 2MASS J16313124-2426281 αντίστοιχα. Το πρώτο σύστημα βρίσκεται στον αστερισμό του Ταύρου σε απόσταση 450 ετών φωτός, ενώ το δεύτερο στον Οφιούχο, 480 έτη φωτός μακριά.
Οι πρωτοπλανητικοί δίσκοι, που σχηματίζονται γύρω από μόλις σχηματισμένα άστρα, αποτελούνται από αέρια και σκόνη που περιστρέφονται μελλοντικά γύρω από το άστρο. Ένα μεγάλο μέρος αυτής της ύλης αργότερα θα εξελιχθεί σε πλανήτες, αστεροειδείς και κομήτες, ενώ το πλεονάζον αέριο θα διαλυθεί λόγω της ακτινοβολίας. Είναι η ίδια διαδικασία που δημιούργησε το Ηλιακό μας Σύστημα πριν δισεκατομμύρια χρόνια!
Αυτό που κάνει αυτές τις εικόνες του Webb μοναδικές είναι η γωνία θέασης: αφού βλέπουμε τους δίσκους από το πλάι, το έντονο φως του άστρου “κρύβεται” και αναδεικνύεται η σκόνη που αιωρείται. Η λαμπρότητα και τα χρώματα που απεικονίζονται δεν προσφέρουν απλώς εντυπωσιακή οπτική, αλλά αποκαλύπτουν πολύτιμες λεπτομέρειες για το πώς διαμοιράζεται η ύλη και πού μπορούν να αναπτυχθούν νέοι κόσμοι.
Τα δεδομένα για αυτές τις εικόνες προήλθαν από τα πανίσχυρα όργανα NIRCam και MIRI του Webb, επιτρέποντας στους ερευνητές να εντοπίσουν διαφορετικά μεγέθη σωματιδίων. Επιπλέον, οπτικό φως από το Hubble και δεδομένα από το ALMA συμπληρώνουν το παζλ. Ιδιαίτερα για το Oph 163131, το ALMA αποκάλυψε ένα κενό στον δίσκο, που πιθανολογείται ότι προδίδει τη γέννηση ενός νέου πλανήτη και το “διάνοιγμα” που αφήνει πίσω του!
Αυτές οι ανακαλύψεις ανοίγουν νέους ορίζοντες στην κατανόηση του σχηματισμού πλανητών, προσφέροντας ανεκτίμητη γνώση στην αστρονομία καθώς πλησιάζουμε όλο και περισσότερο στο να αποκαλύψουμε μυστικά για χιλιάδες πιθανούς νέους κόσμους στον Γαλαξία μας.
