Συγκλονιστική ανακάλυψη ήρθε να ταράξει τα νερά της αστρονομίας, καθώς ομάδα Ιαπώνων επιστημόνων εντόπισε για πρώτη φορά ίχνη ατμόσφαιρας σε μικρό παγωμένο ουράνιο σώμα έξω από την τροχιά του Πλούτωνα, αψηφώντας όσα πιστεύαμε μέχρι σήμερα για το ηλιακό μας σύστημα. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δόθηκε στη δημοσιότητα, το συγκεκριμένο αντικείμενο, διαστάσεων περίπου 500 χιλιομέτρων, αν επιβεβαιωθεί, γίνεται μόλις το δεύτερο γνωστό σώμα μετά τον Πλούτωνα και τον Ποσειδώνα που διαθέτει ατμόσφαιρα.
Το ουράνιο αυτό σώμα, γνωστό ως (612533) 2002 XV93, απέχει σχεδόν 6 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τον Ήλιο, δηλαδή είναι 40 φορές πιο μακριά σε σύγκριση με την απόσταση Γης-Ήλιου. Είναι αρκετά μικρότερο από τον Πλούτωνα και την Έριδα, και η ηλικία του τοποθετείται στα 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, από τότε που διαμορφωνόταν το Ηλιακό Σύστημα. Ολοκληρώνει μια περιστροφή γύρω από τον ήλιο κάθε 247 χρόνια.
Οι επιστήμονες κατάφεραν να ανιχνεύσουν την ατμόσφαιρα τον Ιανουάριο του 2024, όταν το σώμα πέρασε μπροστά από μακρινό άστρο. Τότε παρατήρησαν καθυστέρηση στην επανεμφάνιση του άστρου, γεγονός που αποδίδεται σε ένα λεπτό ατμοσφαιρικό πέπλο από μεθάνιο, άζωτο και μονοξείδιο του άνθρακα – τουλάχιστον πέντε ως δέκα εκατομμύρια φορές πιο αραιή από αυτή της Γης.
Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της ομάδας, Κο Αριμάτσου, η μέχρι τώρα επιστημονική πεποίθηση ήταν πως τόσο μικρά και μακρινά σώματα δεν θα μπορούσαν να κρατήσουν ατμόσφαιρα. Ωστόσο, με τις νέες παρατηρήσεις, η θεωρία αυτή κλονίζεται, αποκαλύπτοντας πως ίσως οι παγωμένοι κόσμοι του εξωτερικού Ηλιακού Συστήματος να είναι πιο «ζωντανοί» απ’ όσο νομίζαμε.
Το πώς όμως δημιουργήθηκε αυτή η ατμόσφαιρα παραμένει αίνιγμα: μία υπόθεση κάνει λόγο για απελευθέρωση αερίων από το εσωτερικό του σώματος λόγω παγετών ή ηφαιστειοειδών δραστηριοτήτων, ενώ μία άλλη αποδίδει το φαινόμενο σε επιπτώσεις κομητών που άφησαν ατμοσφαιρικά ίχνη.
Ο αστρονόμος Χοσέ Λουίς Ορτίθ, αναγνωρίζει το ενδιαφέρον της ανακάλυψης αλλά παραμένει επιφυλακτικός, τονίζοντας πως ενδέχεται να υπάρχει απλώς δακτύλιος γύρω από το ουράνιο σώμα και όχι κατ’ ανάγκη ατμόσφαιρα. Ο Κο Αριμάτσου παραδέχεται την ανάγκη περαιτέρω ερευνών και αναφέρει πως οι αστρονόμοι ευελπιστούν σε νέες παρατηρήσεις με το τηλεσκόπιο Τζέιμς Γουέμπ.
Παράλληλα, η επιστημονική κοινότητα στρέφει το ενδιαφέρον της και στην ονοματοδοσία του σώματος αυτού, καθώς το προσωρινό «XV93» δεν διαθέτει την αίγλη ενός μυθικού ονόματος από την Οκινάουα, όπως ο θεός δημιουργίας Αμαμικίου, κάτι που επιθυμεί ο ίδιος ο Αριμάτσου.
Η συγκεκριμένη ανακάλυψη, που σπάει τα στεγανά της αστρονομίας, δημιουργεί νέα ερωτήματα για τη φύση και την εξέλιξη των αινιγματικών κόσμων που βρίσκονται στις παρυφές του ηλιακού συστήματος.
