Ένα αποκαλυπτικό ντοκουμέντο του Ινστιτούτου Juan de Mariana με τίτλο «Το τίμημα της στήριξης του Καστρισμού» φέρνει στο φως τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη μακροημέρευση του καθεστώτος της Αβάνας. Παρά το γεγονός ότι περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι παραμένουν φυλακισμένοι ως πολιτικοί κρατούμενοι κατά το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Κούβας, οι ευρωπαϊκές χώρες συνεχίζουν να διοχετεύουν τεράστια οικονομική βοήθεια στην κουβανική κυβέρνηση του Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ.
Η μελέτη θυμίζει ότι πριν το 1959 η Κούβα ήταν μια ευημερούσα χώρα, συγκρίσιμη με την Ιταλία σε κατά κεφαλήν εισόδημα και με δείκτες αλφαβητισμού και προσδόκιμου ζωής που ξεπερνούσαν τους γείτονές της. Πλέον, το απολυταρχικό καθεστώς έχει οδηγήσει σε απώλεια του μισού εθνικού εισοδήματος, με τον μέσο μισθό να κινείται σε εξευτελιστικά επίπεδα που κυμαίνονται από 2 έως 13 δολάρια τον μήνα στην ανεπίσημη αγορά.
Η κρίση αγγίζει κάθε οικογένεια: το 89% του πληθυσμού ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας, ενώ το 86% των νοικοκυριών αδυνατεί να καλύψει βασικές ανάγκες. Επτά στους δέκα Κουβανούς παραλείπουν ένα γεύμα καθημερινά και η παραγωγή ζάχαρης έχει συρρικνωθεί στο μηδέν.
Οι πηγές οικονομικής ανάσας του καθεστώτος
Η ύπαρξη του αυταρχικού καθεστώτος θα ήταν αδύνατη χωρίς συνεχή χρηματοδοτική υποστήριξη από το εξωτερικό. Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και την αποδυνάμωση της Βενεζουέλας που προσέφερε δισεκατομμύρια δολάρια και βαρέλια πετρελαίου στην Κούβα, η Ρωσία ανέλαβε τα ηνία με διαγραφή χρεών και αποστολές πετρελαίου. Όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαδραματίζει καίριο ρόλο, έχοντας από το 1988 χρηματοδοτήσει εκατοντάδες προγράμματα, με την τελευταία εξαετία (2021-2027) να αγγίζει τα 125 εκατ. ευρώ – ποσό υπερδιπλάσιο σε σχέση με το παρελθόν. Παρά το ότι τα κονδύλια κατευθύνονται μέσω διεθνών οργανισμών και ΜΚΟ, η αδιαφάνεια σχετικά με τον τελικό προορισμό τους είναι διαρκής πηγή ανησυχίας.
Η Ισπανία “σβήνει” χρέη εκατομμυρίων
Η Ισπανία ξεχωρίζει για την καθοριστική στήριξη προς τη Χαβάνα. Μέσα από διαδοχικές ρυθμίσεις, η Μαδρίτη έχει διαγράψει πάνω από το 90% του χρέους της Κούβας, αφήνοντας αμελητέο υπόλοιπο. Εάν η Κούβα δανειζόταν με εμπορικούς όρους (επιτόκιο περίπου 8%), το ετήσιο βάρος θα άγγιζε τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτές οι οικονομικές ανάσες συμπληρώνονται με την πώληση αστυνομικού εξοπλισμού, ενεργειακές και ψηφιακές συνεργασίες και επιπλέον βοήθεια που παρέχουν οι ισπανικές αυτόνομες κοινότητες όπως η Χώρα των Βάσκων, η Καταλονία και η Ανδαλουσία.
Η έκθεση καταλήγει με το συμπέρασμα πως, παρότι οι ευρωπαϊκές ενισχύσεις δεν είναι ο μόνος μοχλός επιβίωσης του κουβανικού καθεστώτος, αποτελούν ζωτική πηγή στήριξης που του επιτρέπει να εκσυγχρονίζει δομές και να συνεχίζει την καταστολή, ενώ ο λαός της χώρας ζει υπό απάνθρωπες συνθήκες φτώχειας και ανέχειας.
