Η 8η Μαρτίου, γνωστή ως Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, καθιερώθηκε επίσημα το 1975 από τον ΟΗΕ, αν και προϋπήρχε ως θεσμός κυρίως σε χώρες με σοσιαλιστικό υπόβαθρο, δεδομένου ότι στη Ρωσία από το 1917 κιόλας οι γυναίκες απέκτησαν δικαίωμα ψήφου. Παρόλα τα χρόνια που πέρασαν, οι ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένουν επίκαιρες: πρόσφατη έρευνα της ΕΕ αποκάλυψε ότι μία στις τρεις γυναίκες στην Ευρώπη έχει βιώσει σωματική ή σεξουαλική βία, ενώ μορφές όπως ο ψυχολογικός και ο οικονομικός έλεγχος παραμένουν ευρέως διαδεδομένες αλλά σιωπηλές.
Η σχέση θρησκείας και γυναικείας υπόστασης συχνά κατηγορείται ότι διαιωνίζει ανισότητες, ακόμα και σήμερα. Με αφορμή τη φετινή ημέρα, ζητήσαμε από εκπροσώπους πέντε σημαντικών θρησκειών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα να τοποθετηθούν για τη θέση της γυναίκας σήμερα από τη σκοπιά της πίστης τους.
Ορθόδοξη Εκκλησία: Η «ήττα» της ισότητας
Ο πρωτοπρεσβύτερος Αντώνιος Καλλιγέρης επισημαίνει πως από τα ευαγγελικά χρόνια ο Ιησούς αντιμετώπισε άνδρες και γυναίκες χωρίς διακρίσεις. Η πρωτοχριστιανική εκκλησία αναγνώριζε σημαντικούς ρόλους στις γυναίκες. Όμως, στη συνέχεια επικράτησαν παλαιότερες, πατριαρχικές απόψεις, οδηγώντας στην περιθωριοποίηση των γυναικών, μια κατάσταση που παραμένει ακόμα και σήμερα, παρά την αρχική δυναμική του ευαγγελικού μηνύματος.
Καθολική Εκκλησία: Αδιέξοδο στο σύγχρονο κόσμο
Ο Αρχιεπίσκοπος Καθολικών Αθηνών, Θεόδωρος Κοντίδης, αναλύει πώς η γυναικεία αυτονομία ανέτρεψε τα δεδομένα στη Δύση. Παρά τις απελευθερωτικές αλλαγές, η εμμονή στην οικονομική αποδοτικότητα και τις εικόνες που προβάλλονται από τα ΜΜΕ δημιούργησαν νέα είδη υποτέλειας. Ταυτόχρονα, το πρόβλημα της υπογεννητικότητας και η αύξηση των άτεκνων γυναικών άνω των 35 ετών αποδεικνύουν για τον ίδιο πως το σύγχρονο μοντέλο χρειάζεται επανεκτίμηση.
Ισλάμ: Ισότητα πίστης και πράξης
Ο Ιμάμης Σουχέιπ από την Ξάνθη υπογραμμίζει πως στο Ισλάμ άνδρες και γυναίκες έχουν ίση πνευματική αξία και κοινές ευθύνες. Στη Θράκη, οι μουσουλμάνες έχουν κατοχυρωμένα δικαιώματα, με ολοένα μεγαλύτερη συμμετοχή στην εκπαίδευση, την εργασία και τη δημόσια ζωή, κάτι που αναδεικνύει την ισότιμη θέση τους στους κόλπους της κοινότητας.
Ιουδαϊσμός: Σεβασμός στη διαφορά, όχι κατωτερότητα
Ο Ραββίνος Αθηνών, Γκαμπριέλ Νεγρίν, αποσαφηνίζει ότι στην εβραϊκή παράδοση η γυναίκα δεν θεωρείται υποδεέστερη αλλά «ακρογωνιαίος λίθος» του σπιτιού. Η διακριτότητα των ρόλων δεν αναιρεί την ισότητα ενώπιον του Θεού, με την παράδοση να συστήνει στους άνδρες να τιμούν τις συζύγους τους περισσότερο και από τους ίδιους.
Αγγλικανική Εκκλησία: Πρώτη γυναίκα αρχιεπίσκοπος αλλά δρόμος ακόμη μακρύς
Η Διάκονος Κριστίν Σακαλή επισημαίνει τη σημαντική εκλογή της πρώτης γυναίκας Αρχιεπισκόπου του Καντέρμπερι το 2026, αλλά αναγνωρίζει πως εξακολουθούν να υπάρχουν μισθολογικά κενά και προκαταλήψεις. Οι γυναίκες, παρά την πρόοδο, συνεχίζουν να αναλαμβάνουν το βάρος της οικογενειακής και φροντίδας, ενώ η εκκλησία προσπαθεί να ενισχύσει περαιτέρω τον ρόλο τους σε όλους τους τομείς.
Καθώς οι θρησκείες εξελίσσονται, η θέση της γυναίκας παραμένει πεδίο διαρκών συγκρούσεων, αλλαγών και αμφισβήτησης – γεγονός που καθιστά την ηγεσία, τα δικαιώματα και τις προκαταλήψεις επίκαιρα όσο ποτέ το 2026.
