Οκτώ χρόνια πριν, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωνε πως όποιος καταφέρει να ελέγξει την τεχνητή νοημοσύνη θα αποκτήσει δύναμη άνευ προηγουμένου. Έκτοτε, οι κολοσσοί της τεχνολογίας στις ΗΠΑ, όπως Microsoft, Google, Amazon και Meta, έχουν επενδύσει αστρονομικά ποσά, με τις δαπάνες να υπερβαίνουν τα 320 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο μέσα στο 2025.
Στις δημοκρατικές χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι μεγάλες εταιρείες έχουν εκμεταλλευτεί τους περιορισμούς της κρατικής εποπτείας για να επηρεάζουν και να παρακολουθούν τη συμπεριφορά των πολιτών σε ανυπολόγιστο βαθμό. Θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η ελευθερία του λόγου, δοκιμάζονται σε μία ψηφιακή αγορά που ελέγχεται από αλγόριθμους, οι οποίοι χειρίζονται αόρατα τις πληροφορίες και τις επιλογές των χρηστών.
Πολλοί διαδικτυακοί χρήστες νομίζουν πως τα αποτελέσματα που λαμβάνουν βασίζονται στις δικές τους προτιμήσεις, όμως, στην πραγματικότητα, οι αλγόριθμοι προωθούν το περιεχόμενο που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των μεγάλων πλατφορμών, χωρίς ουδετερότητα.
Στις ΗΠΑ, το άρθρο 230 του Communications Decency Act (1996) προστατεύει τις εταιρείες του διαδικτύου από νομικές ευθύνες για το περιεχόμενο που φιλοξενούν. Αυτή η νομική ασπίδα διαμορφώθηκε με την υπόθεση ότι οι πλατφόρμες λειτουργούν απλώς ως χώροι ανταλλαγής απόψεων μεταξύ χρηστών. Όμως, εταιρείες όπως η Meta, η TikTok και η X χτίζουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο επάνω στην εμπορευματοποίηση της προσοχής και όχι στην ουδετερότητα. Ο στόχος τους δεν είναι μόνο η παροχή υπηρεσιών ΤΝ, αλλά και η παρατεταμένη απασχόληση των χρηστών, ώστε να τους εκθέτουν διαρκώς σε στοχευμένη διαφήμιση.
Όταν δεν υπάρχει επαρκής κρατικός έλεγχος στο ψηφιακό μάρκετινγκ που σκοπεύει στη χειραγώγηση των προτιμήσεων, το κράτος αδυνατεί να προστατεύσει την πραγματική ελευθερία του πολίτη. Η απόκρυψη ή παραποίηση πληροφοριών με σκοπό το ιδιωτικό κέρδος συνιστά απειλή για το δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης, σύμφωνα και με το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Είναι πλέον επιτακτική ανάγκη ο νόμος να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα, ώστε η τεχνητή νοημοσύνη να μην μετατραπεί σε εργαλείο περιορισμού της ελευθερίας. Εάν το μέλλον της ΤΝ είναι η απόκτηση παγκόσμιας δύναμης, τότε οι δημοκρατικές κυβερνήσεις οφείλουν να διασφαλίσουν πως αυτή θα υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.
Ο Ρίτσαρντ Σέργουιν, τιμητικά καθηγητής Νομικής στη New York Law School, θίγει πως αν δεν δοθεί προσοχή, κινδυνεύουμε να δούμε τις ίδιες μας τις ελευθερίες να πλήττονται από την απερίγραπτη δύναμη των αλγορίθμων.
