Απίστευτες αποκαλύψεις ήρθαν στο φως για την πρώιμη ιστορία του Ηλιακού Συστήματος, καθώς ένας σπανιότατος μετεωρίτης που βρέθηκε στην έρημο Σαχάρα αλλάζει όσα νομίζαμε ότι γνωρίζαμε για τους γειτονικούς μας πλανήτες. Ο μετεωρίτης αυτός φαίνεται να προέρχεται από έναν άγνωστο πλανήτη, ο οποίος είχε μέγεθος παρόμοιο με τη Σελήνη και εξαφανίστηκε πριν δισεκατομμύρια χρόνια, σύμφωνα με νέα επιστημονική δημοσίευση.
Το ουράνιο αυτό αντικείμενο, που φέρει την ονομασία Northwest Africa (NWA) 12774, ανακαλύφθηκε το 2019 στη Σαχάρα και ζυγίζει περίπου ένα κιλό. Οι επιστήμονες τον κατατάσσουν στην κατηγορία των angrite, από τους σπανιότερους και αρχαιότερους τύπους ηφαιστειακών μετεωριτών στο Ηλιακό Σύστημα. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η μοναδική χημική του σύσταση, υποδηλώνοντας ότι ο πλανήτης προέλευσής του ακολούθησε μια τελείως διαφορετική διαδρομή εξέλιξης συγκριτικά με τη Γη ή τον Άρη.
Όπως τονίζει ο επικεφαλής ερευνητής Aaron Bell, γεωεπιστήμονας του Πανεπιστημίου του Κολοράντο, τα υλικά που συνθέτουν τον μητρικό κόσμο των angrite διαφέρουν ριζικά από αυτά των γνωστών πλανητών του συστήματός μας. Τα δείγματα αυτά διατηρούν μαρτυρίες μιας ξεχωριστής διαδρομής σχηματισμού των πρωταρχικών πλανητών.
Με τη μέθοδο μέτρησης ραδιενεργών ισοτόπων, εκτιμήθηκε ότι οι angrite δημιουργήθηκαν άνω των 4,5 δισεκατομμυρίων ετών πριν, δηλαδή κοντά στη γέννηση του Ήλιου. Αυτό προσδίδει ανεκτίμητη αξία ως μάρτυρες της αρχέγονης κοσμικής δραστηριότητας, αναφέρει και η NASA. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τους περίπου 80.000 μετεωρίτες που έχουν ανακαλυφθεί στη Γη, μόλις 68 ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.
Ασύλληπτα χημικά χαρακτηριστικά αποκαλύπτουν το μυστήριο
Οι angrite ξεχωρίζουν, μεταξύ άλλων, επειδή περιέχουν ελάχιστη πυριτία – συστατικό που καλύπτει φλοιούς μεγάλων πλανητών όπως η Γη και ο Άρης. Αυτό έκανε τους επιστήμονες να εκτιμούν αρχικά πως προέρχονται από μικρούς αστεροειδείς. Ωστόσο, η ανάλυση του συγκεκριμένου δείγματος αποκάλυψε την παρουσία του ορυκτού clinopyroxene, ιδιαίτερα εμπλουτισμένου σε αλουμίνιο, που αποτελεί ένδειξη πως το πέτρωμα διαμορφώθηκε υπό ακραίες πιέσεις.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι πιέσεις κατά τον σχηματισμό του ήταν τουλάχιστον 17,5 kilobars, πολύ μεγαλύτερες από αυτές που επικρατούν στον βυθό της Τάφρου των Μαριανών. Αυτό ακυρώνει τη θεωρία του μικρού αστεροειδούς και ενισχύει την εκτίμηση ότι το μητρικό σώμα ήταν αρκετά μεγαλύτερο, φτάνοντας πιθανόν το μέγεθος της Σελήνης ή και μεγαλύτερο.
Ενδείξεις για έναν χαμένο γιγάντιο πλανήτη
Τα στοιχεία στον μετεωρίτη, όπως η διατήρηση αιχμηρών άκρων και μοναδικών χημικών μοτίβων, φανερώνουν ότι οι κρύσταλλοι δεν έμειναν για μεγάλα διαστήματα σε καύση στο εσωτερικό κάποιου πλανητικού πυρήνα. Κατά συνέπεια, ο πλανήτης που τον δημιούργησε διέθετε ακτίνα άνω των 1.800 χιλιομέτρων – διαστάσεις που παραπέμπουν σε ουράνιο σώμα παρόμοιο με τη Σελήνη ή τον Άρη. Ο Aaron Bell τόνισε ότι είναι εκπληκτικό το γεγονός πως αυτός ο κόσμος ανακαλύφθηκε μόνο χάρη σε θραύσματά του που έφτασαν στη Γη.
Η μοίρα αυτού του γιγάντιου προϊστορικού πλανήτη παραμένει άγνωστη. Εικάζεται ότι εξαφανίστηκε λόγω βίαιων συγκρούσεων στα πρώτα στάδια του Ηλιακού Συστήματος, με τα συντρίμμια του να αποτελούν στη συνέχεια τμήματα άλλων πλανητικών σωμάτων, όπως η Γη. Ο Bell σημειώνει μάλιστα πως πολλοί μετεωρίτες δεν έχουν πλήρως εξερευνηθεί, επομένως δεν αποκλείεται να αποκαλυφθούν στο μέλλον και άλλοι μυστηριώδεις πλανήτες.
Τα συγκλονιστικά αυτά συμπεράσματα δημοσιεύονται στην επιστημονική επιθεώρηση Earth and Planetary Science Letters.
