Σε κλίμα έντασης, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εντείνουν τις προσπάθειες για να εξασφαλίσουν μια εμπορική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από την κρίσιμη προθεσμία της 4ης Ιουλίου που έθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ, φοβούμενοι την πιθανότητα ξεσπάσματος ενός νέου εμπορικού πολέμου ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Ο Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να επαναφέρει τη στρατηγική των δασμών, απειλώντας να αυξήσει το ποσοστό στους δασμούς για τα αυτοκίνητα που εισάγει η ΕΕ στις ΗΠΑ από 15% σε 25%. Το ενδεχόμενο αυτό έχει σημάνει συναγερμό, ενώ αξιωματούχοι της ΕΕ οργανώνουν επείγουσα συνάντηση σήμερα 19 Μαΐου 2026 για να «κλειδώσουν» τη νομοθεσία που θα επιτρέψει την εφαρμογή της συμφωνίας προτού λήξει η διορία των ΗΠΑ.
Αν τελικά η Ευρώπη δεν τηρήσει το χρονοδιάγραμμα, δεν αποκλείεται η συμφωνία να πέσει στο κενό και οι δασμοί να εφαρμόζονται με την αυστηρότητα που έχει προαναγγείλει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Τα διαπραγματευτικά χαρτιά παραμένουν ανοιχτά, με την Κομισιόν να διαμηνύει πως διατηρεί εναλλακτικές επιλογές για την προστασία των ευρωπαϊκών συμφερόντων, σε περίπτωση που σημειωθεί νέα σκλήρυνση της στάσης εκ μέρους της Ουάσινγκτον.
Την ίδια ώρα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε μπλοκάρει αρκετές φορές την κύρωση της συμφωνίας, εξαιτίας προηγούμενης απόφασης του Αμερικανικού Ανώτατου Δικαστηρίου που αφορούσε τον νόμο περί έκτακτων εξουσιών και την επιβολή δασμών από τον Τραμπ. Μέχρι πρόσφατα, οι διαφωνίες για την Γροιλανδία και άλλες κινήσεις της Ουάσινγκτον είχαν οδηγήσει τις διαπραγματεύσεις σε αδιέξοδο.
Παρά τα προσκόμματα, τελικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε το «πράσινο φως», ενσωματώνοντας όμως επιπλέον τροπολογίες – μεταξύ των οποίων όροι ώστε η συμφωνία να μην τεθεί σε ισχύ αν οι ΗΠΑ δεν τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους, αλλά και λήξη της το Μάρτιο του 2028 εφόσον δεν υπάρξει νέα συμφωνία.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η ΕΕ δέχτηκε να άρει τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, απαιτώντας ταυτόχρονα πλαφόν 15% στα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα που εξάγονται προς τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η Κομισιόν φέρεται να εκφράζει ανησυχίες, αφού η Ουάσινγκτον ανανέωσε τον δασμό 50% στον ευρωπαϊκό χάλυβα και το αλουμίνιο, επεκτείνοντάς τον σε εκατοντάδες νέα προϊόντα το περασμένο καλοκαίρι.
Ανώτατα στελέχη των δύο πλευρών αναζητούν επιτακτικά εναλλακτικές – όπως μια νέα ημερομηνία εφαρμογής ή ρήτρες για πιθανές ευρωπαϊκές αντιδράσεις, εάν αλλάξουν τα δεδομένα.
Η κατάληξη της διαπραγμάτευσης περνά πλέον από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που θα πρέπει να καταλήξουν σε κοινό κείμενο για να τεθεί προς ψήφιση και να αποφευχθεί η επικίνδυνη κλιμάκωση στις διατλαντικές σχέσεις.
