Ανατροπή στην ασφάλεια και την ευημερία της Μέσης Ανατολής έφερε ο πόλεμος που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, με τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν και τις σκληρές απαντήσεις της Τεχεράνης κατά κρατών του Περσικού Κόλπου. Μέχρι τότε, οικονομίες-κολοσσοί όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ντουμπάι, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ θεωρούνταν οάσεις ασφάλειας, επενδύσεων και τουρισμού.
Όμως, η ξαφνική επίθεση με drones και πυραύλους σε μεγάλους οικονομικούς, ενεργειακούς και στρατιωτικούς στόχους άλλαξε τα πάντα. Οι κινήσεις αυτές έπληξαν ανεπανόρθωτα το αίσθημα βεβαιότητας που είχε κάνει την περιοχή σημείο συνάντησης για επιχειρηματίες και επενδυτές, ωθώντας πολλούς ξένους να εγκαταλείψουν τις χώρες του Κόλπου.
Το Ντουμπάι στη δίνη του πολέμου
Το Ντουμπάι, χρόνια ολόκληρα χτισμένο ως πρότυπο σταθερότητας, πολυπολιτισμικότητας και οικονομικής ευρωστίας, απειλείται άμεσα λόγω της εγγύτητάς του με το Ιράν. Σύμφωνα με στελέχη της CIA, η τοπική ελίτ εκφράζει πρωτοφανή ανησυχία, ενώ ο πόλεμος φαίνεται να έχει φέρει ένα καθεστώς φόβου που κανείς δεν περίμενε να επιστρέψει. Ανάλυση του Atlantic Council σημειώνει ότι αυτή η φήμη σταθερότητας, που τόσα χρόνια έχτιζαν τα ΗΑΕ, τώρα δοκιμάζεται όσο ποτέ.
Οι οικονομικές εκτιμήσεις είναι ζοφερές: Η Goldman Sachs προβλέπει πτώση 5% στο ΑΕΠ των ΗΑΕ και 3% στη Σαουδική Αραβία, ενώ το Κατάρ και το Κουβέιτ, βασισμένα στις εξαγωγές ενέργειας, μπορεί να δουν το εθνικό τους προϊόν να μειώνεται έως και 14%, αν συνεχιστούν οι εχθροπραξίες μέχρι το τέλος Απριλίου. Η πολυτελής φήμη του Ντουμπάι, που συνδύαζε οικονομικό θαύμα, δυτικά και μουσουλμανικά στοιχεία, κοινωνική τάξη και ελάχιστη εγκληματικότητα, μοιάζει να απειλείται κάθε μέρα πιο έντονα.
Καταρρέουν τα σχέδια ανάπτυξης στη Σαουδική Αραβία
Η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου παγκοσμίως, αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο για το περίφημο «Όραμα 2030» – το σχέδιο που είχε στόχο να μεταμορφώσει τη χώρα σε τουριστικό και επιχειρηματικό κέντρο σαν το Ντουμπάι. Η συνεχής αβεβαιότητα και η απροθυμία των ξένων επενδυτών έχουν βάλει φρένο σε φιλοδοξίες για κολοσσιαίες επενδύσεις.
Το Κατάρ, με το υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα στον κόσμο, και το Μπαχρέιν παλεύουν με ιδιαίτερα σκληρά δημοσιονομικά πλήγματα. Οι περιορισμοί στις αεροπορικές μεταφορές και η μείωση της παραγωγής αερίου απειλεί τη θέση τους παγκοσμίως.
Η ουδετερότητα του Ομάν κινδυνεύει
Ακόμα και το Ομάν –γνωστό ως «Ελβετία της Μέσης Ανατολής» για τον ρόλο του ως διαμεσολαβητή και ουδέτερης δύναμης– βρέθηκε στο στόχαστρο πυραύλων εν μέσω της κρίσης. Η φημισμένη σταθερότητά του πλέον τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Η Μέση Ανατολή βιώνει τη σοβαρότερη οικονομική και γεωπολιτική απειλή των τελευταίων δεκαετιών, με τον αντίκτυπο να απλώνεται σε όλο τον κόσμο λόγω του στρατηγικού ρόλου της περιοχής στην ενέργεια και τις επενδύσεις.
