Στο επίκεντρο ενός άγριου δημόσιου διαλόγου βρίσκονται αυτές τις μέρες τα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, ένα από τα πιο συγκλονιστικά μνημεία ιστορικής και κοινωνικής μνήμης στην Αθήνα. Τα εμβληματικά αυτά κτίρια, χτισμένα τη δεκαετία του 1930 για να φιλοξενήσουν πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής, ενώνουν δεκαετίες τώρα το παρελθόν με το παρόν — και σήμερα μπαίνουν ξανά στο επίκεντρο, εξαιτίας μιας κομβικής απόφασης ανάπλασης.
Οι τελευταίες μέρες σημαδεύτηκαν έντονα από απεργία πείνας μέλους της τοπικής κοινότητας, ο οποίος αντιτίθεται στο φιλόδοξο πλάνο αποκατάστασης που προωθεί η Περιφέρεια Αττικής, χρηματοδοτούμενο από το ΕΣΠΑ. Υποστηρίζει πως η παρέμβαση αυτή απειλεί με μαζικό εκτοπισμό τους κατοίκους και τη διάλυση της αυτοοργάνωσης στη γειτονιά, φέρνοντας για άλλη μία φορά το ζήτημα στο φως.
Ανάπλαση ή εκδίωξη; Κοινωνική κατοικία ή απώλεια ταυτότητας; Από τη μία η Περιφέρεια κάνει λόγο για απόλυτη ανάγκη ανακαίνισης των τεσσάρων πρώτων πολυκατοικιών – που της ανήκουν νόμιμα – ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια, αξιοπρέπεια και κοινωνική πρόνοια για 108 διαμερίσματα. Υποσχέσεις δίνονται για στήριξη και αξιοπρεπείς συνθήκες οικογενειών, ανέργων, ευπαθών κυρίως αρρώστων του Αγίου Σάββα, νέων και ηλικιωμένων με μικρό εισόδημα.
Από την άλλη πλευρά όμως, οι συλλογικότητες των κατοίκων επιμένουν ότι όλο το σχέδιο εξυπηρετεί αποκλειστικά την εκδίωξή τους, ιδιαίτερα από σπίτια τα οποία συντηρούσαν και ζωντάνευαν επί χρόνια, φιλοξενώντας πρόσφυγες, φτωχούς και αδύναμους, χωρίς σαφές σχέδιο επανεγκατάστασης. Η Περιφέρεια απάντησε πρόσφατα διαβεβαιώνοντας ότι οι μετεγκαταστάσεις θα γίνουν σε ανθρώπινες δομές και όποιοι κάτοικοι πληρούν τα κριτήρια, θα ενταχθούν στο νέο πρόγραμμα στέγασης.
Όμως ένα ακόμη μεγαλύτερο ερωτηματικό παραμένει άλυτο: Τι θα γίνει με τις τέσσερις πίσω πολυκατοικίες; Οι ιδιοκτήτες τους, πολλοί εκ των οποίων δεν έχουν μπορέσει να μπουν στα σπίτια τους εδώ και 20 χρόνια λόγω καταλήψεων, αγωνιούν αφού, όπως καταγγέλλουν, κανένα σχέδιο δεν έχει ανακοινωθεί για τους 51 από αυτούς. Η μόνη λύση, κατά πολλούς, ίσως είναι η επίσπευση των απολωτριώσεων καθώς και αυτά τα κτίρια αποτελούν σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της πόλης. Με τη δημόσια συζήτηση να κορυφώνεται, το μέλλον όλων των πολυκατοικιών παραμένει αβέβαιο, πυροδοτώντας νέα κύματα ανησυχίας και ερωτημάτων για την πραγματική πορεία του θρυλικού αυτού συγκροτήματος της Αθήνας.
