Βυθισμένη στη θλίψη είναι η Ελλάδα μετά την είδηση του θανάτου του Κυριάκου Σφέτσα, ενός συνθέτη που κατάφερε να συνδέσει την καινοτομία με την ελληνική παράδοση, σε ηλικία 80 ετών.
Ο Σφέτσας υπήρξε κεντρική φιγούρα στη διαμόρφωση της σύγχρονης μουσικής σκέψης στη χώρα μας και πρωταγωνιστής σε πολλούς σημαντικούς σταθμούς του νεότερου πολιτισμού. Οι νότες του διέσχισαν τα σύνορα από τα στούντιο του Παρισιού μέχρι τις πιο γνωστές ελληνικές ταινίες της Μεταπολίτευσης, αφήνοντας πίσω του μια βαριά κληρονομιά.
Η είδηση της απώλειάς του έφτασε μέσω δηλώσεων πολιτιστικών συλλόγων της Λευκάδας, του τόπου που αποτέλεσε το καταφύγιό του τα τελευταία χρόνια. Το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου και η Φιλαρμονική Εταιρεία, όπου ο Σφέτσας προσέφερε έργο ως δάσκαλος και καλλιτεχνικός διευθυντής, εξέφρασαν τη βαθιά τους θλίψη.
Σε όλη τη Λευκάδα, αλλά και ευρύτερα, το όνομά του ταυτίστηκε με την πολιτισμική αναβάθμιση του τόπου του, ειδικά αφότου επέστρεψε μόνιμα εκεί. Ξεχωριστή θέση στην πορεία του πήρε το ιστορικό γεγονός του 1964, όταν συνόδευσε στο πιάνο τη Μαρία Κάλλας στην τελευταία της ελληνική εμφάνιση στη Λευκάδα.
Ένα ακαταμάχητο βιογραφικό και έργο ζωής
Ο Κυριάκος Σφέτσας γεννήθηκε το 1945 στην Αμφιλοχία, αλλά μεγάλωσε στη Λευκάδα, αντλώντας έμπνευση από τη Φιλαρμονική και λαμβάνοντας μουσική παιδεία στο Εθνικό Ωδείο. Το 1967 ξεκίνησε το ταξίδι του στο Παρίσι, που άλλαξε για πάντα τη δημιουργική του πορεία.
Εκεί, έχτισε ένα σύγχρονο προσωπικό ύφος υπό την επίδραση σημαντικών μορφών της πρωτοπορίας, όπως ο Μαξ Ντόιτς, ο Ιάννης Ξενάκης και ο Λουίτζι Νόνο. Η μουσική του παρουσιάστηκε σε διεθνή φεστιβάλ, με έμφαση σε πρωτοποριακές ηλεκτροακουστικές συνθέσεις.
Το 1975, επέστρεψε στην Ελλάδα, αναλαμβάνοντας τη διεύθυνση του Τρίτου Προγράμματος της ΕΡΤ μετά από πρόσκληση του Μάνου Χατζιδάκι. Από το 1982 ως το 1994, ο Σφέτσας διαμόρφωσε το ραδιόφωνο ως μέσο εκπαιδευτικής και καλλιτεχνικής έκφρασης, ανοίγοντας νέους ορίζοντες στους ακροατές.
Η μουσική του άρχισε να αγκαλιάζει νέες φόρμες, ενσωματώνοντας στοιχεία από την τζαζ, το ροκ, αλλά και την ελληνική παράδοση, εκφράζοντας βαθιά επιθυμία επικοινωνίας με το κοινό.
Όμως, στο ευρύ κοινό έγινε ιδιαίτερα γνωστός από τις εμβληματικές του συνθέσεις για τον κινηματογράφο. Η συνεργασία του με τον Παύλο Τάσιο στην “Παραγγελιά” το 1980 του χάρισε το βραβείο καλύτερης μουσικής στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, ενώ ξεχώρισαν δουλειές του με σκηνοθέτες όπως ο Νίκος Γραμματικός και ο Δημήτρης Παναγιωτάτου.
Η σύνθεσή του “Το Φως της Κάκτου”, μια επιβλητική σουίτα για πιάνο, θεωρείται σταθμός του έργου του.
Στα τελευταία στάδια της διαδρομής του, ο Σφέτσας επέστρεψε στη Λευκάδα, όπου και καθιερώθηκε ως καλλιτεχνικός διευθυντής και διοργανωτής μεγάλων διεθνών εκδηλώσεων, εμπλουτίζοντας τη μουσική ζωή του νησιού.
Η φιγούρα του Κυριάκου Σφέτσα θα παραμείνει άρρηκτα δεμένη με τη μουσική και τον πολιτισμό, χάρη στην άσβεστη δημιουργικότητά του και το πλούσιο καλλιτεχνικό του αποτύπωμα.
