Η πορεία και η προσωπικότητα του σπουδαίου ερμηνευτή του δημοτικού τραγουδιού Χρήστου Τζιτζιμίκα είναι βαθιά ριζωμένες στην παράδοση των Γιαννιτσών, σημαδεμένες από άσβεστο πάθος για την αυθεντική έρευνα και τις συνεργασίες με κορυφαίους εκπρόσωπους του είδους. Ο ίδιος περιγράφει με συγκίνηση την παιδική του ηλικία στα Εσώβαλτα Γιαννιτσών, ανάμεσα σε οικογενειακές γιορτές, τραγούδια και παραδοσιακά γλέντια, τα οποία ηχογραφούσε ακόμη και σε κασέτες – με το τελευταίο να λαμβάνει χώρα το 1994, λίγο πριν η τοπική κοινωνία αλλάξει ριζικά.
Στις μουσικές επιρροές του Τζιτζιμίκα κυριαρχούν οι ήχοι της Ρούμελης, της Ανατολικής Μακεδονίας και της Ηπείρου, με τον παππού του να ερμηνεύει κλέφτικα και τη μητέρα του τραγούδια της περιοχής. Από τριών ετών ανέβαινε στα τραπέζια και τραγουδούσε, ενώ την εφηβεία του τη σημάδεψαν οι πρώτες σοβαρές εμφανίσεις στον Σύλλογο Λιβαδιωτών Πάικου. Το χωριό των προγόνων του, τα Μεγάλα Λιβάδια, είχε καταστραφεί ολοκληρωτικά κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και ουδέποτε ξανάγινε μονίμως κατοικήσιμο. Αυτή η απώλεια τον ώθησε να αναζητήσει γνήσιες παραδοσιακές ρίζες, με την πρώτη του μεγάλη καταγραφή να συνδέεται με τον Γρηγόρη Καψάλη και την έκδοση του δίσκου “Ζαγορίσια και Γιαννιώτικα” το 1993.
Ο Τζιτζιμίκας αφιέρωσε δέκα χρόνια στη συλλογή λαογραφικού υλικού, ηχογραφώντας θρυλικούς οργανοπαίχτες όπως το συγκρότημα των Καψαλαίων. Μεταφέρει πως η άνοδος της πληροφορίας από το 1990 άλλαξε την τοπική ταυτότητα, αλλά παράλληλα είδε και το θετικό: ολοένα και περισσότεροι νέοι, αστοί κυρίως, στραφούν προς την παραδοσιακή μουσική, δίνοντας νέα πνοή στα πανηγύρια και συμπράξεις, όπως με το πολυεθνικό σχήμα Banda Calda.
Τα πανηγύρια σήμερα, όπως λέει, γεμίζουν ξανά με κόσμο, ειδικά μετά τα χρόνια της πανδημίας, λειτουργώντας σαν πηγή ψυχικής ανακούφισης και συλλογικής εμπειρίας. Ο ίδιος σπούδασε βυζαντινή μουσική και εργάστηκε ως δάσκαλος, όμως δεν εγκατέλειψε ποτέ την έρευνα και το τραγούδι. Αυτό τον οδήγησε και σε νέα έργα, όπως τη δισκογραφική έκδοση ανέκδοτων βλάχικων τραγουδιών χάρη στον Σύνδεσμο Συρρακιωτών Πρέβεζας, τιμώντας τις ξεχασμένες γλωσσικές και μουσικές μνήμες που οι παλιότερες γενιές προσπάθησαν να διατηρήσουν ενάντια στις πιέσεις του κράτους.
Η ύπαιθρος, σύμφωνα με τον ίδιο, ειδικά στα βόρεια, βιώνει σήμερα παρακμή, ενώ οι πόλεις επεκτείνονται εις βάρος της, χάνοντας το πολυπολιτισμικό στοιχείο τους. Ο Χρήστος Τζιτζιμίκας παραμένει αμετακίνητος στο ότι το δημοτικό τραγούδι συμπυκνώνει αξίες και συναισθήματα, αποτελώντας αιώνια παρακαταθήκη της ελληνικής ψυχής.
