Μόλις τριάμισι λεπτά κράτησε το μήνυμα του Πρωθυπουργού, ωστόσο αρκούσε για να βάλει όλα τα κόμματα σε συναγερμό για πολλούς μήνες – τουλάχιστον έως την άνοιξη. Η κορυφαία θεσμική διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης δεν αφορά μόνο τον πυρήνα του Συντάγματος, αλλά λειτουργεί ταυτόχρονα ως αφετηρία για πολιτικές και επικοινωνιακές τακτικές. Σε μια περίοδο με έντονη αβεβαιότητα και ρευστότητα, η διαδικασία τήρησης του Συντάγματος διαπερνά όλα τα πολιτικά σχέδια και ανεβάζει το πολιτικό θερμόμετρο. Αυτή τη στιγμή, η Βουλή είναι επιφορτισμένη με το ρόλο της “προτείνουσας”, αποφασίζοντας ποια άρθρα θα προχωρήσουν μελλοντικά στην αναθεώρηση, χωρίς όμως να αλλάζει καμία διάταξη επί του παρόντος.
Τι θα γίνει στη συνέχεια; Η επόμενη Βουλή, μετά τις εκλογές, θα αναλάβει ως “αναθεωρητική” και θα αποφασίσει ποιες αλλαγές θα γίνουν τελικά. Η απαιτούμενη πλειοψηφία για να αλλάξει ένα άρθρο είναι 180 ψήφοι – κάτι που μόνο με συναίνεση μεταξύ τουλάχιστον δύο μεγάλων κομμάτων μπορεί να επιτευχθεί. Αν κάποιο άρθρο ψηφιστεί τώρα με 151 ψήφους, τότε στην επόμενη Βουλή απαιτούνται 180, ενώ αν συγκεντρώσει εξαρχής 180, μετά αρκούν 151.
Η Νέα Δημοκρατία προβάλλει το όραμα του μέλλοντος, επιχειρώντας να ενισχύσει το μεταρρυθμιστικό της προφίλ πριν φτάσουμε στις κάλπες, ενώ το ΠΑΣΟΚ εστιάζει στις ελλείψεις της κυβέρνησης – ιδίως σε θέματα διαφάνειας και αξιοπιστίας – με τον Νίκο Ανδρουλάκη να στρέφει τα φώτα προσωπικά στον Πρωθυπουργό έως τις εκλογές. Η αναμέτρηση τους θυμίζει μάθημα στρατηγικής, με κάθε κίνηση να αποκωδικοποιείται από τις πολιτικές ομάδες.
Το μεγάλο πρόβλημα; Η έντονη έλλειψη εμπιστοσύνης, που κάνει σχεδόν αδύνατο το διάλογο. Το ΠΑΣΟΚ θέλει σοβαρή διαβούλευση και μεγάλη πλειοψηφία μετά τις εκλογές του 2027 για να μην επιτρέψει στη ΝΔ να περάσει τις αλλαγές με δικές της ψήφους. Οι πρώτες αντιδράσεις δείχνουν πως το ρήγμα βαθαίνει: το Μαξίμου μιλά για στεγανοποίηση από τα άλλα κόμματα, ενώ η αντιπολίτευση ανταπαντά με κατηγορίες για υποκρισία.
Σε αυτό το περιβάλλον, η σύγκρουση ΝΔ και ΠΑΣΟΚ αποκτά στρατηγικό χαρακτήρα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδιώκει να εμφανίσει το ΠΑΣΟΚ ως θεσμικό συνομιλητή, ενώ το ΠΑΣΟΚ διαβλέπει προσπάθεια διάσπασης του εσωτερικού του. Ο στόχος και των δύο είναι να πείσουν τους αναποφάσιστους και τους ψηφοφόρους του κέντρου, οι οποίοι ενδιαφέρονται πρωτίστως για ζητήματα αξιοπιστίας και θεσμικότητας.
Το χρονοδιάγραμμα που έχει θέσει το Μαξίμου – δηλαδή να κατατεθεί η πρόταση της ΝΔ ως τον Μάρτιο και να ξεκινήσει η κοινοβουλευτική δουλειά τον Απρίλιο – εντείνει τα σενάρια περί πρόωρων εκλογών. Στη πράξη, οι διαδικασίες μπορεί να διαρκέσουν από ενάμιση έως και επτά μήνες, όπως έχει δείξει το παρελθόν.
Όσο για τα άρθρα που θα αποτελέσουν πεδίο σκληρής αντιπαράθεσης; Ξεχωρίζουν το άρθρο 86 για την ευθύνη υπουργών, το 90 για τη Δικαιοσύνη, το 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και το 103 για τη μονιμότητα στο Δημόσιο. Ενώ κάποια σημεία φέρνουν τα δύο κόμματα κοντά, αλλού οι διαφωνίες είναι αγεφύρωτες.
Η μάχη για τη συνταγματική αναθεώρηση μόλις ξεκίνησε – και αναμένεται ανατρεπτική.
