Η Χίος θρηνεί την απώλεια μιας εμβληματικής προσωπικότητας, της Σμαράγδας Παπαστυλιανού, που αποτέλεσε για δεκαετίες τον ζωντανό κρίκο ενός ολόκληρου χωριού. Η κυρά Σμαράγδα, όπως τη γνώριζαν όλοι, πέθανε σε ηλικία 85 ετών, αφήνοντας πίσω της μια παρακαταθήκη δύναμης και αφοσίωσης, που συγκίνησε όχι μόνο όσους τη συνάντησαν, αλλά και όσους άκουσαν για το μαγικό της πάθος για τον Ανάβατο.
Πριν από 35 περίπου χρόνια, επέστρεψε στον γενέθλιο τόπο του πατέρα της και αψήφησε όλους όσοι εγκατέλειψαν την περιοχή, επιλέγοντας να γίνει το μόνο μόνιμο αποτύπωμα ζωής στην αρχοντική καστροπολιτεία. Με μοναδική της συντροφιά τους σκύλους της, μια τεράστια συλλογή 3.000 δίσκων βινυλίου και 4.000 CD, έζησε στο χωριό ακούγοντας τζαζ και κατεβαίνοντας στην πόλη μόλις μία φορά το μήνα για να ψωνίσει τα απαραίτητα. Όταν κάποτε τη ρωτούσαν για τη μοναξιά, απαντούσε με σιγουριά: «Εδώ δεν βλέπεις πολλούς, μιλάς λιγότερο, όλα καλά…».
Αν και καταγόμενη από τον Πειραιά όπου εργάστηκε ως διακοσμήτρια, η επιστροφή της σήμανε για τον Αναβάτο την ανάσα και το πάθος μιας εποχής που έμοιαζε να έχει χαθεί για πάντα. Μέσα από τα λόγια της και τις ιστορίες της, κράτησε ζωντανό το παρελθόν του χωριού και τους δεσμούς του με την ταραχώδη ιστορία της Χίου, ειδικά εκείνης της περιόδου της Επανάστασης του 1821 και των Σφαγών του 1822.
Για κάθε επισκέπτη, δεν ήταν η τυπική μοναχική φιγούρα της επαρχίας, αλλά το πρόσωπο της παραδοσιακής φιλοξενίας. Υποδεχόταν τους ξένους, αφηγούνταν ιστορίες, αποκάλυπτε τα μυστικά και το μεγαλείο του χωριού, ενώ έδειχνε πώς μπορεί να είναι η αληθινή αγάπη για τον τόπο.
Ο θάνατός της, που επήλθε το βράδυ της Τρίτης 10 Ιουνίου στο Σκυλίτσειο Νοσοκομείο, φέρνει το οριστικό τέλος σε μια ολόκληρη εποχή. Η κηδεία της θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 13 Ιουνίου και ώρα 17:00 στον αγαπημένο της Αναβατο, εκεί όπου έζησε τις σημαντικότερες στιγμές της ζωής της.
Ο Ανάβατος χωρίς ψυχή: Ο θρύλος του «Μυστρά του Αιγαίου»
Χτισμένος 16 χιλιόμετρα δυτικά της πόλης της Χίου, ο Ανάβατος δεσπόζει πάνω σε βραχώδη λόφο σαν κάστρο, κουβαλώντας παρακαταθήκη αγώνα και αιώνια δύναμης. Το επονομαζόμενο «Ζάλογγο της Χίου» αποτέλεσε σύμβολο αντίστασης κατά την Ελληνική Επανάσταση και θρήνου μετά τη σφαγή του 1822.
Ακόμη και σήμερα, τα πέτρινα σπίτια, τα καλντερίμια, οι αψίδες και οι εκκλησίες με τον επιβλητικό Ταξιάρχη θυμίζουν το μεγαλείο που γνώρισε το χωριό στο πέρασμα των αιώνων. Η απώλεια της Σμαράγδας αφήνει ένα τεράστιο κενό, σφραγίζοντας το τέλος μιας μοναδικής εποχής για τον Ανάβατο και για ολόκληρη τη Χίο – η τελευταία φλόγα που συνέδεε παρελθόν και παρόν, τώρα σβήνει για πάντα.
