Μία κίνηση που αλλάζει τα δεδομένα για το ελληνικό χρέος εκτυλίχθηκε στις 15 Δεκεμβρίου, καθώς η χώρα προχώρησε σε νέα πρόωρη αποπληρωμή ακριβών διμερών δανείων της ευρωζώνης, θέτοντας ως στόχο την πλήρη εξόφληση του πρώτου μνημονίου μέχρι το 2031 – δέκα χρόνια πριν από το αρχικό χρονοδιάγραμμα του 2041.
Μετά το πράσινο φως του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), πληρώθηκαν δάνεια ύψους 5,287 δισ. ευρώ του πακέτου Greek Loan Facility (GLF), τα οποία είχαν κυμαινόμενο επιτόκιο και επρόκειτο να λήξουν μεταξύ 2033 και 2041. Αυτή η πρόωρη εξόφληση αθροίζεται σε σειρά ανάλογων κινήσεων που ξεπερνούν συνολικά τα 15 δισ. ευρώ, ενισχύοντας τη σταθερότητα του ελληνικού δημοσίου χρέους και προστατεύοντας τη χώρα από διακυμάνσεις στα επιτόκια.
Πιο αναλυτικά, τον Δεκέμβριο του 2024 αποπληρώθηκαν δανειακές χρήσεις 7,935 δισ. ευρώ, το 2023 5,29 δισ. ευρώ, ενώ το 2022 άλλες 2,645 δισ. ευρώ. Παράλληλα, έχει ήδη δρομολογηθεί νέα πρόωρη αποπληρωμή 8,8 δισ. ευρώ για το 2026 με σκοπό τη συμπίεση του κόστους των δανείων του πρώτου μνημονίου.
Επιπλέον, ποσό 7,9 δισ. ευρώ έχει δοθεί για την πρώτη εξόφληση δανείων προς το ΔΝΤ, με αποτέλεσμα να διαγραφούν αντίστοιχα χρέη. Ο συνολικός απολογισμός των πρόωρων αποπληρωμών ανέρχεται στα 29 δισ. ευρώ, γεγονός που έχει οδηγήσει σε εξοικονόμηση τόκων ύψους άνω των 3,5 δισ. ευρώ. Χαρακτηριστικά, μόνο από την πράξη της 15ης Δεκεμβρίου, η αποφόρτιση από τόκους αγγίζει το 1,6 δισ. ευρώ.
Επόμενο μεγάλο βήμα αποτελεί η αποπληρωμή των δανείων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), που φτάνουν τα 141,8 δισ. ευρώ και εκτείνονται ως το 2070. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σε συνεργασία με τον ΟΔΔΗΧ, μελετούν σενάρια για περαιτέρω μείωση της πίεσης εξαιτίας των υποχρεώσεων των μνημονίων, ενόψει και των δόσεων προς τον ESM ύψους 61,9 δισ. ευρώ που πρέπει να πληρωθούν ως το 2060, ξεκινώντας από το 2034.
Το ταμειακό απόθεμα αγγίζει τα 44,8 δισ. ευρώ και τα πρωτογενή πλεονάσματα (3,8% του ΑΕΠ φέτος) δίνουν τη δυνατότητα αφενός να καλύπτονται οι τόκοι και αφετέρου να υλοποιούνται νέες πρόωρες προεξοφλήσεις, οδηγώντας σε διαρκή μείωση του κόστους δανεισμού.
Με βάση τον ΟΔΔΗΧ, για το 2026 οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας εκτιμώνται σε 24,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 8,9 δισ. ευρώ αφορούν χρεολύσια, 5,2 δισ. ευρώ τόκους με ενσωματωμένες πράξεις ανταλλαγής επιτοκίων, ενώ 4,2 δισ. ευρώ αναμένονται από το Ταμείο Ανάκαμψης, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και άλλες πηγές. Επίσης, 618 εκατ. ευρώ υπολογίζεται ότι θα εισρεύσουν από συμμετοχές σε μετοχές και επενδυτικά κεφάλαια.
Όλα τα παραπάνω συμβάλλουν στη διατήρηση της παρουσίας της Ελλάδας στις αγορές με σταθερά και καλά σχεδιασμένα βήματα, χωρίς να απαιτούνται βιαστικές έξοδοι στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, ενώ παράλληλα ενισχύεται η ρευστότητα στη δευτερογενή αγορά και η αξιοπιστία του ελληνικού χρέους.
