Η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα φλέγεται και η τελευταία ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδος ρίχνει φως στους αόρατους παράγοντες που ανεβάζουν στα ύψη τιμές και ενοίκια!
Σύμφωνα με το ειδικό κεφάλαιο της Έκθεσης Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της ΤτΕ, οδήγησαν σε εκτόξευση των τιμών κυρίως η έντονη αύξηση ξένων επενδύσεων, η ανερχόμενη αστικοποίηση, η σαφής αύξηση των μονογονεϊκών και μονοπρόσωπων νοικοκυριών, η δραστική εξάπλωση του Airbnb και η τεράστια δεξαμενή κενών ακινήτων. Παράλληλα, παρατηρείται πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας, γεγονός που ενισχύει την έλλειψη προσφοράς στον οικιστικό κλάδο.
Η ΤτΕ περιγράφει με σαφήνεια πως, ενώ η ζήτηση διαρκώς ξεπερνά κατά πολύ την προσφορά, η συνεχής άνοδος των τιμών κατοικίας μοιάζει αναπόφευκτη. Εντυπωσιακό είναι πως οι άμεσες ξένες επενδύσεις σε ακίνητα εκτινάχθηκαν κατά μέσο όρο στα 1,6 δισ. ευρώ ετησίως στην περίοδο 2018-2025 – συγκριτικά με μόλις 170 εκατ. ευρώ στα χρόνια 2008-2017!
Η «αντιφατική» εικόνα της ζήτησης και της προσφοράς
Στο πεδίο της ζήτησης, βλέπουμε ραγδαία άνοδο του ενδιαφέροντος και από εγχώριους αγοραστές, καθώς η αστικοποίηση και η αύξηση των αυτοτελών νοικοκυριών (αν και ο πληθυσμός μειώνεται συνολικά) οδηγούν σε μεγαλύτερη ανάγκη για στέγες.
Από την άλλη πλευρά, μεγάλος αριθμός ακινήτων παραμένει «δεσμευμένος» λόγω οφειλών και εκκρεμών δανείων – με αποτέλεσμα να μην ανανεώνονται ή να μην συντηρούνται, μένοντας εγκλωβισμένα εκτός αγοράς.
Αγώνας δρόμου για την οικοδομή και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις
Η Τράπεζα της Ελλάδος εντοπίζει πως η εικόνα αυτή επιδεινώνεται κι από τη ραγδαία εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων – παρά τα νέα κυβερνητικά μέτρα, τα Airbnb κατοικίες ξεπερνούν τις 207.500 το 2024! Επιπλέον, οι συχνές πολυϊδιοκτησίες και το υψηλό κόστος ανακαίνισης κάνουν ιδιαίτερα δύσκολη την αξιοποίηση των υπάρχοντων σπιτιών.
Η οικοδομική δραστηριότητα παρουσιάζει ύφεση: το 2025 σημειώθηκε 2,4% λιγότερες άδειες οικοδομών, μείωση 9,4% στην επιφάνεια κι 2,4% στον όγκο σε σχέση με το 2024. Καταλυτικός παράγοντας έπαιξαν οι δικαστικές εξελίξεις για τα κίνητρα του ΝΟΚ. Μόνο μετά τις σχετικές αποφάσεις του ΣτΕ είδαμε σημάδια επιστροφής στην ανάπτυξη στο δεύτερο μισό του 2025.
Η ΤτΕ υπογραμμίζει την ανάγκη για σοβαρές παρεμβάσεις, όπως νέα κίνητρα για ανέγερση ή αναβάθμιση σπιτιών, αλλά και λύσεις για τη διάθεση των δεσμευμένων ακινήτων. Το στεγαστικό πρόβλημα γίνεται ολοένα πιο πιεστικό, κάνοντας απαραίτητη μια συνολική επανεκκίνηση της αγοράς.
