Το δίλημμα ανάμεσα στη θεωρία και την πράξη για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων έφερε στο προσκήνιο ο Κυριάκος Πιερρακάκης, Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και επικεφαλής του Eurogroup, κατά τη διάρκεια ανοιχτής συνεδρίασης του Ecofin.
Ο κ. Πιερρακάκης έθεσε ένα καίριο ερώτημα ενώπιον των Ευρωπαίων ομολόγων του: Θα συνεχίσουμε να περιοριζόμαστε σε διακηρύξεις και επιφυλάξεις ή ήρθε η ώρα να δράσουμε αποφασιστικά για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων; Επισήμανε ότι συχνά, ενώ φαινομενικά υπάρχει συμφωνία, οι εθνικές ανησυχίες βάζουν φρένο στην πρόοδο.
Ο ίδιος ανέδειξε δύο ιστορικές αφηγήσεις, με κοινά στοιχεία, είτε αναφερόμαστε στη διασυνοριακή συνεργασία τραπεζών, είτε στην εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ και της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, δίνοντας βαρύτητα στα τεχνικά, αλλά και στα ουσιώδη ερωτήματα.
Ο Πιερρακάκης εκφράστηκε ξεκάθαρα υπέρ της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: «Στηρίζουμε την ενίσχυση της ESMA, διότι δεν είναι δυνατόν να επαναλαμβάνουμε τις ίδιες διαδικασίες σε κάθε κράτος-μέλος. Οι τεχνολογικές μεταβολές κάνουν το εγχείρημα ακόμη πιο περίπλοκο. Έχουμε ήδη πετύχει την ισορροπία ανάμεσα στην κεντρική και την αποκεντρωμένη εποπτεία, όπως απέδειξε ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός της ΕΚΤ». Τόνισε επίσης τη σημασία άντλησης αντικειμενικών κριτηρίων, όπως η διασυνοριακή δραστηριότητα και η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού.
Ιστορικά μαθήματα και σύγχρονα διλήμματα
Στη συνέχεια, ο υπουργός ανέφερε πρώτα τα Corn Laws του 1846 στο Ηνωμένο Βασίλειο, μια απόφαση που έθεσε ως προτεραιότητα την οικονομική αποδοτικότητα αντί του εθνικού προστατευτισμού, ανοίγοντας το δρόμο για την άνθηση της αγγλικής οικονομίας. Όπως τόνισε, τέτοιου είδους ρήξεις απαιτούν θάρρος και είναι αυτές που φέρνουν ουσιαστική αλλαγή — κάτι που η Ελλάδα έχει αποδείξει ιστορικά, με ευεργετικά αποτελέσματα για κοινωνία, οικονομία και πολιτική.
Τέλος, φέρνοντας ως παράδειγμα τους Περσικούς Πολέμους και τον χρησμό των Δελφών για τα «ξύλινα τείχη», υπογράμμισε τη σημασία της σωστής ερμηνείας και τόλμης: αν οι Αθηναίοι είχαν αρκεστεί στην κυριολεκτική έννοια, η ιστορία θα είχε γράψει άλλο τέλος. Όσοι αντιλήφθηκαν το πραγματικό μήνυμα, όπως ο Θεμιστοκλής, άλλαξαν τα δεδομένα και επέτρεψαν τη νίκη στη Σαλαμίνα.
«Το ερώτημα είναι απλό», κατέληξε ο Πιερρακάκης: «Θα παραμείνουμε προσκολλημένοι στη διατήρηση του status quo ή θα απελευθερώσουμε το δυναμικό της Ένωσης;» Μία ρητορική ερώτηση, που προκαλεί σκέψη και συγκίνηση σε όλους όσοι συμμετέχουν στις ευρωπαϊκές εξελίξεις.
