Καθοριστικές εξελίξεις αναμένονται στη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης 19 Μαρτίου στις Βρυξέλλες, με τους Ευρωπαίους ηγέτες να μπαίνουν σε έναν διπλωματικό μαραθώνιο εν μέσω έντονων διαφωνιών. Ο πυρήνας των συνομιλιών αφορά το κύμα ακρίβειας στις ενεργειακές τιμές και τα ολοένα αυξανόμενα ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας, ενόσω οι επιπτώσεις της παρατεταμένης κρίσης στη Μέση Ανατολή γίνονται πιο ορατές από ποτέ. Η «Ευρώπη των 27» καλείται να διαμορφώσει ενιαία στάση, με τα θέματα της ανταγωνιστικότητας, του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, του προσφυγικού και της ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής να κυριαρχούν στην ατζέντα, ενόψει μιας αβέβαιης αλλά κρίσιμης διεθνούς συγκυρίας.
Η Αθήνα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή διεκδικώντας άμεση υιοθέτηση ενός πανευρωπαϊκού σχεδίου προστασίας νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Όπως επισημαίνουν στενοί συνεργάτες του Κυριάκου Μητσοτάκη, «τα μαθήματα από την ενεργειακή κρίση του 2022 δεν πρέπει να χαθούν», αναδεικνύοντας ως βασικό στρατήγημα την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών. Για αυτόν το λόγο, οι πρωτοβουλίες του Μαξίμου καλύπτουν τόσο έκτακτα όσο και μακροπρόθεσμα μέτρα, με στόχο να προληφθούν οι επώδυνες συνέπειες ενός διαρκούς ενεργειακού σοκ.
Οι αντοχές θα δοκιμαστούν, καθώς η κοινή διαπραγματευτική γραμμή μεταξύ των κρατών-μελών, κυρίως μεταξύ Βορρά και Νότου, κάθε άλλο παρά δεδομένη θεωρείται. Οι προτάσεις της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μπαίνουν στο τραπέζι και η Ελλάδα τάσσεται υπέρ, παραμένοντας όμως ανένδοτη στην ανάγκη αποφυγής λαθών και καθυστερήσεων του παρελθόντος, δεδομένου πως το σημείο εκκίνησης τώρα είναι ακόμα πιο δύσκολο: οι τιμές φυσικού αερίου και ρύπων κινούνται ήδη σε υψηλά επίπεδα, γεγονός που πολλαπλασιάζει την πίεση στην οικονομία και τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί επίσης στη στρατιωτική προστασία και αλληλεγγύη μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να αναδείξει το ρόλο της Ελλάδας αλλά και της Γαλλίας στην υπεράσπιση της Κύπρου, αποδεικνύοντας πως η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί γεωπολιτικό σταυροδρόμι απείρως σημαντικό για ολόκληρη την ήπειρο. Μέλημά του η ευρωπαϊκή άμυνα να εξελιχθεί όχι μόνο για τα ανατολικά, αλλά και τα νότια σύνορα της ΕΕ, ενώ η Αθήνα επαναλαμβάνει την ακλόνητη θέση της για διπλωματική λύση του ζητήματος με το Ιράν και αυστηρή μη συμμετοχή σε ενδεχόμενες πολεμικές ενέργειες στα Στενά του Ορμούζ. Εκφράζεται, μάλιστα, η προσδοκία για διεύρυνση συμμετοχής στην επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα – μία δράση με πανευρωπαϊκή αποδοχή.
Στις Βρυξέλλες βρίσκεται και ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης. Σε δηλώσεις του επισήμανε ότι ακόμα και αν σήμερα σταματούσαν οι πολεμικές συγκρούσεις, θα χρειαζόταν τουλάχιστον δίμηνο για την επιστροφή στην κανονικότητα. Υπογράμμισε ότι οι παρεμβάσεις στήριξης πρέπει να κινηθούν σε τρία επίπεδα: άμεση οικονομική ενίσχυση των νοικοκυριών, αντιμετώπιση δευτερογενών πληθωριστικών πιέσεων (π.χ. αγροτικά εφόδια) και συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση στη συνολική κρίση.
Οι πληροφορίες των τελευταίων ωρών φέρνουν όλο και πιο κοντά το ενδεχόμενο επιστροφής του fuel pass, επιβεβαιώνοντας πως το κυβερνητικό επιτελείο κρατά ανοιχτά όλα τα εργαλεία αντιμετώπισης της νέας κρίσης. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά τον ειδικό φόρο κατανάλωσης καυσίμων, η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι θα εξεταστεί μείωσή του μόνο αν υπάρξει ευρωπαϊκή συναίνεση και έγκριση. Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται με κομμένη την ανάσα από εκατομμύρια πολίτες και επιχειρηματίες στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Ευρώπη.
