Η προσοχή όλου του κόσμου στρέφεται σήμερα στην Άγκυρα, όπου ξεκινά η κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δίνει το παρών εκπροσωπώντας την Ελλάδα σε μια συγκυρία που κυριαρχούν τα ζητήματα αμυντικής συνεργασίας, ενώ κινήσεις Ερντογάν και Τραμπ δημιουργούν νέα δεδομένα στην ισορροπία δυνάμεων.
Το επίκεντρο της ανησυχίας αποτελεί το έντονο παρασκήνιο γύρω από την πιθανή συμφωνία Τουρκίας–ΗΠΑ για τους αμερικανικούς κινητήρες των νέων μαχητικών Kaan, αλλά και το πάγιο αίτημα της Άγκυρας για αγορά των πολυσυζητημένων F-35 – θέμα στο οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ δείχνει διαλλακτικότητα προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η ελληνική πλευρά εμφανίζεται σταθερή, με βασικό της στήριγμα το αμερικανικό Κογκρέσο, που συνεχίζει να εμποδίζει την προμήθεια F-35 στην Τουρκία, λόγω της παραμονής των S-400.
Το αμερικανικό φρένο στα F-35 και η ελληνική στρατηγική
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του κλίματος έχει το εμπάργκο που επιβάλλει το Κογκρέσο, αφήνοντας τον Ντόναλντ Τραμπ με δεμένα χέρια, όσο δεν υπάρξει νέα απόφαση. Όπως τόνισε στη Βουλή ο ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης, οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται στο καλύτερο δυνατό σημείο και η χώρα μας έχει τα εχέγγυα να υπερασπιστεί τα εθνικά της συμφέροντα στα εξοπλιστικά.
Οι ελιγμοί Ερντογάν για τους κινητήρες Kaan
Στο τραπέζι μπαίνουν όμως και τα νέα αεροσκάφη Kaan. Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις διεργασίες για ενδεχόμενη πώληση αμερικανικών κινητήρων GE F110 στην Τουρκία, δηλώνοντας πως διατηρεί πολύ στενή επαφή με τις ΗΠΑ. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα είναι ο μοναδικός περιφερειακός σύμμαχος ήδη ενταγμένος στο πρόγραμμα των F-35, προσδίδοντας της στρατηγικό πλεονέκτημα.
Συναντήσεις κορυφής και το άγνωστο παρασκήνιο
Προς το παρόν δεν έχει προγραμματιστεί επίσημη συνάντηση Μητσοτάκη με Ερντογάν ή Τραμπ, ωστόσο δεν αποκλείεται να υπάρξει σύντομος διάλογος στο περιθώριο της Συνόδου, κάτι που μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες.
Κρίσιμες αποφάσεις για τη συλλογική άμυνα και το μέλλον της Ευρώπης
Η ατζέντα της Συνόδου επικεντρώνεται στην ενίσχυση της συλλογικής άμυνας εν μέσω αστάθειας και ένα χρόνο μετά την ιστορική συμφωνία της Χάγης. Οι 32 ηγέτες καλούνται να αξιολογήσουν την πρόοδο στην υλοποίηση της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035, με κύρια έμφαση στη δίκαιη κατανομή βαρών μεταξύ των κρατών–μελών.
Η ελληνική υπεροχή στις αμυντικές δαπάνες
Η Ελλάδα φτάνει στην Άγκυρα ως πρωταγωνιστής. Σύμφωνα με το Μαξίμου, η χώρα ξεπερνά ήδη τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για στρατιωτικές δαπάνες, φτάνοντας το 2026 στο 3,6% – στην πεντάδα των κορυφαίων συμμάχων του ΝΑΤΟ, μαζί με Πολωνία, Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία. Ιδιαίτερα τονίζεται και το 12ετές πρόγραμμα αμυντικού εκσυγχρονισμού ύψους 25 δισ. ευρώ, που διασφαλίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ελλάδας στη Συμμαχία.
Μητσοτάκης: Η Ευρώπη χρειάζεται δικό της αμυντικό πυλώνα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ταχθεί υπέρ μιας ενιαίας ευρωπαϊκής πολιτικής άμυνας, ζητώντας ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ και νέους μηχανισμούς ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για την άμυνα, ακόμη και μέσω κοινού δανεισμού.
Το πρόγραμμα της Συνόδου και οι ισχυρές παρουσίες
Η Σύνοδος ξεκινά με το εορταστικό δείπνο που παραθέτει ο Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του, παρουσία ηγετών όπως ο Αντόνιο Κόστα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Λι Τζάε Μιούνγκ. Οι εργασίες κορυφής θα συνεχιστούν την Τετάρτη, με το βλέμμα όλων στα παζάρια και τις απρόβλεπτες εξελίξεις που μπορεί να αλλάξουν τα δεδομένα στη ΝΑ Ευρώπη.
