Μια απλή απόφαση κατάφερε να μεταμορφώσει το σχολικό περιβάλλον στην Ολλανδία. Τα τελευταί δύο χρόνια, τα σχολεία της χώρας υιοθέτησαν έναν νέο κανόνα που προκάλεσε αίσθηση: απαγόρευσαν τη χρήση κινητών τηλεφώνων μέσα στις τάξεις, στους διαδρόμους και στις καντίνες. Στόχος της τολμηρής αυτής πρωτοβουλίας ήταν να περιοριστούν οι περισπασμοί και να ενισχυθεί η προσήλωση και η σχολική επίδοση των μαθητών. Η εφαρμογή δεν απαιτούσε νέο νόμο – αρκούσε μια συλλογική συμφωνία ανάμεσα σε σχολεία, γονείς και εκπαιδευτικούς, εξασφαλίζοντας άμεση αποδοχή.
Στο Γυμνάσιο Cygnus του Άμστερνταμ, όπου οι ειδικές επιγραφές υπενθυμίζουν ότι τα κινητά πρέπει να αφήνονται έξω από την τάξη ή στο σπίτι, η καθηγήτρια Ίντα Πέτερς παρατηρεί εντυπωσιακές αλλαγές: οι μαθητές εμφανίζονται πλέον πιο συγκεντρωμένοι, η διαχείριση των τάξεων είναι ευκολότερη και το κλίμα μεταξύ των παιδιών πιο ήρεμο. Η απαλλαγή από το άγχος των μηνυμάτων και των selfies φαίνεται ότι συμβάλλει στην ψυχική ηρεμία και στη βελτίωση της απόδοσης στη μάθηση.
Τα δεδομένα το επιβεβαιώνουν. Σε έρευνα που συμμετείχαν 317 σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σχεδόν τα τρία στα τέσσερα σχολεία ανέφεραν σαφή βελτίωση στη συγκέντρωση των μαθητών, ενώ δύο στα τρία είδαν σημαντική αναβάθμιση του σχολικού κλίματος. Επιπλέον, περίπου το ένα στα τρία σχολεία διαπίστωσε ανάκαμψη των ακαδημαϊκών αποτελεσμάτων. Παράλληλα, οι αναφορές για σχολική βία και εκφοβισμό παρουσιάζουν μείωση όταν λείπουν τα κινητά από το σχολικό τοπίο.
Η δημόσια συζήτηση άναψε και στα social media, με τη κυβέρνηση να εισηγείται να αποφεύγουν οι ανήλικοι κάτω των 15 ετών τη χρήση πλατφορμών, ενώ προωθείται πανευρωπαϊκό ηλικιακό όριο 15 ετών. Σύμφωνα με τις έρευνες, η πλειοψηφία των νέων συμφωνεί με τον περιορισμό των social media, ενώ υπάρχει γενικευμένη αναγνώριση για τους κινδύνους της υπερβολικής χρήσης.
Οι εμπειρίες των ίδιων των μαθητών αποδεικνύουν πως, παρά την αρχική τους αντίδραση, η απουσία των κινητών στη σχολική ζωή βελτίωσε την καθημερινότητά τους. Το ολλανδικό παράδειγμα δείχνει πώς η αποδέσμευση από την ψηφιακή εξάρτηση μπορεί να αναβαθμίσει όχι μόνο τις σχολικές επιδόσεις, αλλά και τις κοινωνικές σχέσεις και την αυτοσυγκέντρωση.
