Ανησυχία και φόβο έχει προκαλέσει σε διεθνές επίπεδο η φονική επιδημία του Έμπολα που εξαπλώνεται με αστραπιαία ταχύτητα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να εκπέμπει σήμα κινδύνου. Οι ειδικοί επισημαίνουν πως τα κρούσματα μπορεί να είναι χιλιάδες, ενώ ο έλεγχος διαφαίνεται εξαιρετικά δύσκολος.
Σύμφωνα με το BBC, οι κάτοικοι στις πληγείσες περιοχές ζουν εφιαλτικές στιγμές, καθώς χάνονται ανθρώπινες ζωές μέσα σε λίγες ώρες και η αγωνία είναι διάχυτη παντού. Οι αρχές δίνουν μάχη να διαχειριστούν την κρίση, όμως η ταχύτητα με την οποία εξαπλώνεται ο ιός τους ξεπερνά.
Μέχρι στιγμής, τουλάχιστον 131 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ πάνω από 513 ύποπτα περιστατικά βρίσκονται υπό εξέταση. Ενδεικτικό του μεγέθους της απειλής είναι ο πρώτος θάνατος που καταγράφηκε και στη γειτονική Ουγκάντα, γεγονός που εγείρει το φάσμα της διασποράς σε γειτονικές χώρες.
«Οι νεκροί πολλαπλασιάζονται με τρομακτικό ρυθμό», δηλώνουν κάτοικοι της επαρχίας Ιτούρι, που βρίσκεται στο επίκεντρο του ξεσπάσματος. Το αίσθημα πανικού και αβοηθησίας κυριαρχεί στις κοινότητες, με πολλούς να μην ξέρουν πώς να προφυλαχθούν. Η δρ Αν Ανσία από τον ΠΟΥ αναφέρει πως νέα περιστατικά εντοπίζονται συνεχώς και εκτός αρχικών εστιών, δυσκολεύοντας ακόμα περισσότερο τον περιορισμό της επιδημίας. Η αστάθεια, οι μετακινήσεις πληθυσμών και οι ελλείψεις στα υγειονομικά συστήματα δημιουργούν εκρηκτικό μείγμα.
Επιστημονικά δεδομένα από το MRC Centre for Global Infectious Disease Analysis στη Βρετανία εκτιμούν ότι τα πραγματικά κρούσματα είναι κατά πολύ ανώτερα από τα ανακοινωθέντα, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο ο αριθμός των μολυσμένων να υπερβαίνει ήδη τους 1.000.
Οι άνθρωποι στις πληγείσες ζώνες προσπαθούν να προστατευτούν με συχνό πλύσιμο χεριών, όμως η δραματική έλλειψη σε μάσκες και βασικά υγειονομικά προϊόντα εντείνει την ανασφάλεια. «Όποιος μολυνθεί είναι σχεδόν καταδικασμένος», εξομολογούνται, εκφράζοντας τον φόβο και την αδυναμία να βοηθήσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα.
Ο Ερυθρός Σταυρός, από την πλευρά του, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: χωρίς ενημέρωση, εντοπισμό κρουσμάτων και επαρκή υγειονομική στήριξη, η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει τελείως από κάθε έλεγχο. Και καθώς οι δομές υγείας καταρρέουν, ο ιός βρίσκει πρόσφορο έδαφος για να θερίσει.
Έκτακτες συσκέψεις συγκαλούνται σε κυβερνητικό και διεθνές επίπεδο. Ο πρόεδρος Φελίξ Τσισεκέντι απηύθυνε έκκληση για ψυχραιμία, ενώ ο επικεφαλής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για το ξέσπασμα, το οποίο ήδη αναγνωρίζεται ως παγκόσμια υγειονομική απειλή.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το στέλεχος του Έμπολα που κυκλοφορεί – Bundibugyo – είναι σχετικά σπάνιο, χωρίς διαθέσιμο εγκεκριμένο εμβόλιο, πράγμα που δυσκολεύει περαιτέρω την καταπολέμησή του. Χαρακτηριστικό της κρισιμότητας είναι η εξάπλωση του ιού σε περιοχές όπως η Νότια Κίβου και στη μεγάλη πόλη Γκόμα, ενώ η Ρουάντα και η Ουγκάντα ήδη πήραν εξατομικευμένα μέτρα για τον πληθυσμό τους.
Η μετάδοση γίνεται μέσω επαφής με υγρά του σώματος, όπως αίμα ή εμετό. Τα πρώτα συμπτώματα μιμούνται έντονη γρίπη, αλλά συχνά εξελίσσονται σε βαριά ανεπάρκεια οργάνων και αιμορραγία.
Η τελευταία μεγάλη κρίση είχε σημειωθεί στη Δυτική Αφρική το 2014-2016, αφήνοντας πίσω περισσότερους από 28.600 μολυσμένους και 11.325 θύματα, από διαφορετικό τότε στέλεχος για το οποίο υπάρχει πλέον εμβόλιο. Η παρούσα επιδημία, όμως, γράφει ήδη τη δική της σκληρή ιστορία στον παγκόσμιο υγειονομικό χάρτη.
