Απρόσμενες και ραγδαίες εξελίξεις πυροδοτήθηκαν στη Ρωσία, όταν ο Ιλιά Ρεμέσλο, ο οποίος για χρόνια είχε ταυτιστεί με το καθεστώς του Βλαντίμιρ Πούτιν και είχε γίνει ο φόβος και ο τρόμος για τους αντιφρονούντες, στρέφεται ξαφνικά εναντίον του ίδιου του προέδρου. Ο 42χρονος δικηγόρος, μέχρι πρότινος δεκανίκι του Κρεμλίνου και πολέμιος ανεξάρτητων δημοσιογράφων και ακτιβιστών, προκάλεσε αίσθηση όταν δημοσίευσε ένα μανιφέστο στους 90.000 followers του στο Telegram, ζητώντας την παραίτηση του Πούτιν και την παραπομπή του ως εγκληματία πολέμου.
Το μανιφέστο του Ρεμέσλο, με τίτλο «Πέντε λόγοι που σταμάτησα να στηρίζω τον Βλαντίμιρ Πούτιν», κατηγορεί τον Ρώσο πρόεδρο για έναν «αποτυχημένο» καταστροφικό πόλεμο στην Ουκρανία, που έχει στοιχίσει εκατομμύρια ζωές και έχει οδηγήσει την οικονομία της χώρας στον γκρεμό. Παράλληλα, τονίζει ότι οι δύο δεκαετίες κυριαρχίας του Πούτιν απέδειξαν πώς η απόλυτη εξουσία μπορεί να διαφθείρει αμετάκλητα ένα κράτος, απαιτώντας πλέον άμεσα την απομάκρυνσή του.
Η απότομη στροφή του Ρεμέσλο προκάλεσε εκκωφαντικό σοκ στη ρωσική κοινωνία και δημιουργεί αναταράξεις όχι μόνο μεταξύ των υποστηρικτών του Καθεστώτος αλλά και στις τάξεις της αντιπολίτευσης, που δυσκολεύονται να πιστέψουν το μέγεθος της ρήξης. Ο ίδιος, μιλώντας στον Guardian, επέμεινε στην άποψή του: «Ο Πούτιν πρέπει να παραιτηθεί και να δικαστεί. Το διεφθαρμένο καθεστώς του είναι καταδικασμένο να καταρρεύσει, με τον πόλεμο και την οικονομία του να βυθίζονται». Δεν δίστασε να χαρακτηρίσει τη σημερινή Ρωσία ως έναν μηχανισμό που σπέρνει τον όλεθρο, ενώ υποστήριξε ότι ο στρατός έχει εγκλωβιστεί στην Ουκρανία χωρίς διέξοδο, με τεράστιες απώλειες.
Υπόνοιες για πιθανή παραβίαση του λογαριασμού του γρήγορα διαψεύστηκαν, καθώς ο ίδιος επέστρεψε με βίντεο επιβεβαιώνοντας τα λεγόμενά του – κάτι που τον ξεχώρισε ακόμη και από άλλους φιλόπολεμους παράγοντες, τους γνωστούς «Z-bloggers». Η κίνησή του θεωρείται από ερευνητές πρωτοφανής και άγγιξε όρια που κανείς δεν είχε τολμήσει ως τώρα. Όπως δήλωσε και ο ερευνητής Ιβάν Φιλιπόφ, «είναι πρωτόγνωρο και ανεξήγητο».
Πρόσωπο με βαθιές διασυνδέσεις και πρώην μέλος κυβερνητικού οργάνου, ο Ρεμέσλο ήταν μέχρι χθες από τους σκληρότερους πολέμιους της αντιπολίτευσης, ενώ στράφηκε πολλές φορές κατά του Αλεξέι Ναβάλνι. Οι θεωρίες για το τι κρύβεται πίσω από την αλλαγή αυτή δίνουν και παίρνουν – από ψυχολογική κατάρρευση ή πολιτική προβοκάτσια, μέχρι πραγματικό κίνδυνο που τώρα συνειδητοποίησε. Ο ίδιος πάντως το αρνείται και ισχυρίζεται πως απλώς λέει τη δική του αλήθεια.
Στελέχη των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών φέρεται να τον πίεσαν να αποσύρει τη δημόσια επίθεσή του, στοιχείο που προδίδει αγωνία στο εσωτερικό του καθεστώτος. Ακόμη και σε κύκλους της αντιπολίτευσης επικρατεί αμηχανία – ο στενός σύμμαχος του Ναβάλνι, Λεονίντ Βόλκοφ, αναρωτήθηκε για τα πραγματικά κίνητρα, αλλά τελικά παραδέχθηκε πως είδε λόγια που ξεπερνούν τολμηρούς υπαινιγμούς: «Άλλοι φυλακίζονται για πολύ λιγότερα».
Όλος αυτός ο σεισμός συμβαίνει σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονική στιγμή για τη Μόσχα: αυξάνονται οι διαμαρτυρίες για τη φθορά από τον πόλεμο, καταγράφονται εντάσεις με το διαδίκτυο και καταρρίπτονται ταμπού μεταξύ μέχρι πρότινος ακλόνητων στηριγμάτων του καθεστώτος. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί συνεχίζουν να πιστεύουν ότι το σύστημα Πούτιν παραμένει ισχυρό λόγω της ελίτ συνοχής και του σφιχτού ελέγχου.
Ο Ρεμέσλο όμως δηλώνει αποφασισμένος: γνωρίζει ότι κινδυνεύει και δηλώνει έτοιμος να δικαστεί για τις θέσεις του, ενώ αναγνωρίζει την ευθύνη του για την προηγούμενη στήριξη στο καθεστώς. Τονίζει ότι φτάσαμε στην ώρα να σπάσουν οι αλυσίδες του φόβου και να ανοίξει ένας δημόσιος διάλογος για το μέλλον της χώρας του.
