Σε μια μακρά, απαιτητική διαπραγμάτευση που κράτησε 16 ώρες, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμφωνία για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας με ένα δάνειο άτοκης φύσης ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα επόμενα δύο έτη. Το δάνειο θα άντληθεί από διεθνείς αγορές και θα καλύπτεται από το δημοσιονομικό περιθώριο της ΕΕ, όχι από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Η συμφωνία, που επικεντρώνεται στα έτη 2026-2027, επιτρέπει στην Ευρώπη να συνεχίσει τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας χωρίς να προσφεύγει άμεσα στη χρήση των ρωσικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες απέτυχαν, ωστόσο, να καταλήξουν σε ορισμό για την αξιοποίηση αυτών των περιουσιακών στοιχείων ως εγγύηση, αφήνοντας το ζήτημα αυτό ανοικτό προς μελλοντική διευθέτηση.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ευχαρίστησε τους ηγέτες της ΕΕ για τη στήριξη, σημειώνοντας ότι η βοήθεια ενισχύει την ανθεκτικότητά μας και ότι μαζί υπερασπιζόμαστε το μέλλον της ηπείρου. Τόνισε επίσης πόσο σημαντικό είναι τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία να παραμείνουν ακινητοποιημένα, αποφεύγοντας την άμεση χρήση τους για τη χρηματοδότηση της άμυνας της Ουκρανίας.
Η αντίδραση των ευρωπαίων ηγετών φαίνεται διχασμένη: από τη μια πλευρά ο Ζελένσκι εκφράζει ευγνωμοσύνη και δίνει έμφαση στην εγγύηση χρηματοοικονομικής ασφάλειας για τα επόμενα χρόνια. Από την άλλη, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η συμφωνία αποτελεί «συμβιβασμό» πίσω από τα πανηγύρια, αφού δεν λύνει το ζήτημα της χρήσης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ούτε ανοίγει καθαρά τη χρηματοδότηση μέσω τους.
Για τον γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μέρτς, η συμφωνία αποτελεί μία «μεγάλη επιτυχία» με τη μορφή ενός άτοκου δανείου 90 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο καλύπτει περίπου τα δύο τρίτα των προβλέψεων για την Ουκρανία την περίοδο 2026-2027. Ωστόσο, το BBC υπογραμμίζει ότι η πραγματικότητα είναι λιγότερο ενθουσιώδης και αποκαλύπτει τη σοβαρή πολυπλοκότητα που κρύβεται πίσω από τη διαδικασία.
Ένας βασικός μηχανισμός χρηματοδότησης θα είναι η άντληση από τις διεθνείς αγορές, με την αποδοχή της εγγύησης να γίνεται μέσω του δημοσιονομικού περιθωρίου της ΕΕ. Με άλλα λόγια, η Ενωση αξιοποιεί τα θεσμικά της όρια για να στηρίξει το Κίεβο χωρίς την ανάγκη να ξεπεραστούν οι διαφωνίες γύρω από τη χρήση των παγωμένων ρωσικών πόρων. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι τρεις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης – Ουγγαρία, Σλοβακία και Τσεχία – εξαιρούνται από ορισμένες προμετωπίδες, με αποτέλεσμα 24 από τα 27 κράτη-μέλη να αναλαμβάνουν την οικονομική ευθύνη.
Στη Δύση, ο εκπρόσωπος της Μόσχας Κιρίλ Ντμίτριεφ χαιρέτισε τα ευρωπαϊκά βήματα ως νίκη κατά των «παράνομων κινήσεων της Ευρώπης», προβάλλοντας ότι τα ρωσικά κεφάλαια δεν χρησιμοποιούνται άμεσα για τη στήριξη της Ουκρανίας. Ωστόσο, το κύριο συμπέρασμα παραμένει: τα ρωσικά κεφάλαια παραμένουν παγωμένα επ’ αόριστον και έχουν ήδη εγγραφεί ως μελλοντικές αποζημιώσεις πολέμου, στερώντας τη Ρωσία από την εκμετάλλευσή τους σε άμεσο ορίζοντα.
Η Ουκρανία μπαίνει σε μια νέα, κρίσιμη φάση του πολέμου και της διατήρησης της κρατικής οντότητας της χώρας. Η οικονομική αυτή στήριξη δεν αφορά μόνο όπλα και άμυνα· σηματοδοτεί ότι η Ουκρανία συνεχίζει να υπάρχει και να λειτουργεί υπό συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις, καλύπτοντας το τεράστιο δημοσιονομικό κενό που προκαλεί ο πόλεμος και αποτρέποντας συστηματική οικονομική κατάρρευση με άμεσες κοινωνικές συνέπειες. Ταυτόχρονα, η συμφωνία στέλνει ένα καθαρό μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν εγκαταλείπει την Ουκρανία και συνδέει ακόμη περισσότερο τη χώρα με την ευρωπαϊκή προοπτική.
Ήττα για Μερτς και Φον ντερ Λάιεν αποτιμά το Politico, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία ως μια «κρίσιμη διάσωσης» που βασίζεται στο κοινό χρέος της ΕΕ, αλλά όχι τη λύση που προώθηαν πριν από τη σύνοδο. Κάνει λόγο για μια έντονη διαφωνία, καθώς τρεις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης δεν συμμετέχουν πλήρως, και επισημαίνει ότι η ενότητα της Ένωσης δοκιμάζεται από τη διαδικασία. Σύμφωνα με το άρθρο, η συμφωνία αποτελεί ένα σχέδιο ανάγκης που δίνει ανάσες στην Ουκρανία εν όψει της επικείμενης ρευστότητας χωρίς να επιλύει πλήρως τα ζητήματα που επέβαλαν οι διαφωνίες γύρω από τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Η έχει δημοσιευθεί στο NewsIT με τίτλο «Σύνοδος ΕΕ: Τι σημαίνει για την Ουκρανία το δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ – Μια «μεγάλη επιτυχία» με μικρά γράμματα».
