Το 2026 ξεκίνησε δύσκολα για τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος βρέθηκε αντιμέτωπος με μια σκληρή πραγματικότητα: είτε θα έπρεπε να περιορίσει το μέτωπο του πολέμου στην Ουκρανία, είτε να ρισκάρει νέα οικονομική καταστροφή στη Ρωσία. Μέσα σε μια στιγμή, όμως, η κρίση στη Μέση Ανατολή – με τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν – έμελλε να ανατρέψει τα πάντα.
Οι επιθέσεις σε ιρανικές εγκαταστάσεις εκτόξευσαν τις τιμές του πετρελαίου σε επίπεδα ρεκόρ, ευνοώντας απρόσμενα το Κρεμλίνο και τη δυνατότητά του να συνεχίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η τιμή του αργού ξεπέρασε τα 118 δολάρια το βαρέλι – το υψηλότερο από το καλοκαίρι του 2022 – αποφέροντας τεράστια έσοδα στη ρωσική οικονομία, την ώρα που αντιμετώπιζε τέσσερα χρόνια πολέμου και εξαντλητικά μέτρα.
Οικονομικό «σωσίβιο» στη Ρωσία λόγω ξένων πολέμων
Λίγο πριν το ξέσπασμα στη Μέση Ανατολή, το οικονομικό επιτελείο της Ρωσίας έβλεπε το μέλλον με απαισιοδοξία: το φετινό οικονομικό σχέδιο στηριζόταν σε τιμή μόλις 59 δολαρίων για το ρωσικό αργό Urals. Όμως, οι κυρώσεις από τη Δύση, η μείωση των εσόδων από ενέργεια, και τα αυξημένα επιτόκια δημιουργούσαν πιέσεις, οδηγώντας σε εσωτερικές συζητήσεις για περικοπές δαπανών – ακόμη και στα στρατιωτικά κονδύλια.
Ο Σεργκέι Βακουλένκο, ειδικός από το Carnegie, αποκάλυψε ότι ποτέ δεν τέθηκε θέμα εγκατάλειψης της εισβολής στην Ουκρανία. Όμως, οι πιέσεις ήταν μεγάλες, μέχρι που τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή έφεραν απρόσμενη οικονομική «ανάσα». Ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας, Βλαντίμιρ Μίλοφ, τονίζει πως αυτή ήταν η «σανίδα σωτηρίας» της Μόσχας – οι αξιωματούχοι «είναι εξαιρετικά ικανοποιημένοι».
Την ίδια στιγμή, το ρωσικό αργό που μέχρι πρότινος πωλούταν με μεγάλες εκπτώσεις λόγω κυρώσεων, πλέον διατίθεται σε πολύ καλύτερες τιμές λόγω της ανησυχίας για την προσφορά, με μεγάλους αγοραστές όπως η Ινδία και η Κίνα να αυξάνουν τις παραγγελίες τους. Οι ΗΠΑ, μάλιστα, άναψαν το «πράσινο φως» στην Ινδία να συνεχίσει τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για σταθερότητα στην παγκόσμια αγορά. Ακόμη και το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω άρσης κυρώσεων.
Εκπρόσωποι της Μόσχας δεν κρύβουν την ικανοποίησή τους: ο Ντμίτρι Πεσκόφ επανέλαβε πως η Ρωσία παραμένει ο πιο αξιόπιστος προμηθευτής ενέργειας, ενώ ο Κιρίλ Ντμίτριεφ περιέγραψε το φαινόμενο ως ένα «πετρελαϊκό τσουνάμι» που εκθέτει σε στρατηγικό λάθος την ευρωπαϊκή απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια.
Ότι λάμπει… δεν είναι πάντα χρυσός
Παρά τον ενθουσιασμό, οι ειδικοί προειδοποιούν: το πραγματικό κέρδος για τη Ρωσία θα φανεί μόνο αν οι υψηλές τιμές πετρελαίου διατηρηθούν για τουλάχιστον ένα χρόνο. Μια σύντομη έξαρση το μόνο που προσφέρει είναι μια προσωρινή παράταση πριν τις δύσκολες αποφάσεις που αναπόφευκτα θα έρθουν. Ωστόσο, όσο κρατά η ένταση στη Μέση Ανατολή, η Ουάσιγκτον βλέπει τα αποθέματα όπλων που στέλνει στην Ουκρανία να μειώνονται, τη στιγμή που η Μόσχα φέρεται να βοηθά το Ιράν με στρατιωτικές πληροφορίες.
Η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ ίσως προκάλεσε πλήγμα στην εικόνα της Ρωσίας ως προστάτιδας δύναμης των συμμάχων της, όμως ο Πούτιν φαίνεται έτοιμος να επωφεληθεί από το συγκυριακό όφελος…
