Ο φετινός τίτλος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, «Πνεύμα διαλόγου», φαντάζει ειρωνικός με φόντο τη δραματική επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στα ελβετικά βουνά του Νταβός. Η μεγαλύτερη αμερικανική αποστολή στην ιστορία της διοργάνωσης –με κορυφαία στελέχη όπως οι υπουργοί Μάρκο Ρούμπιο, Σκοτ Μπέσεντ, Χάουαρντ Λούτνικ και ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ– αναμένεται να ταράξει τα νερά, σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς ισορροπίες μοιάζουν πιο εύθραυστες από ποτέ.
Πέρυσι, ο Τραμπ είχε μιλήσει από απόσταση, θέτοντας τον τόνο για ένα εκρηκτικό 2025: απειλές με δασμούς, απαίτηση ενίσχυσης των στρατιωτικών δαπανών από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ και έντονη πίεση για άμεση μείωση των επιτοκίων από τη Fed. Τα γεγονότα που ακολούθησαν έφεραν μια χρονιά έντονων αναταράξεων στην παγκόσμια τάξη.
Φέτος, η ατμόσφαιρα είναι ακόμα πιο τεταμένη. Ο Τραμπ συγκρούεται ανοιχτά με τους Ευρωπαίους, ιδιαίτερα για το θέμα της Γροιλανδίας, ενώ οι διαπραγματεύσεις σχετικά με την Ουκρανία περιπλέκονται, ειδικά καθώς ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανήκει στους συμμετέχοντες.
Σε έρευνα μεταξύ 1.300 προσωπικοτήτων που συμμετέχουν στο Φόρουμ –πολιτικών, επιχειρηματιών και ακαδημαϊκών– η «γεωοικονομική αντιπαράθεση» αναδείχθηκε ως η πιο ανησυχητική απειλή της επόμενης διετίας. Η μάχη για την οικονομική υπεροχή ανάμεσα στους κολοσσούς του πλανήτη κάνει τον κίνδυνο ένοπλης σύγκρουσης πιο πραγματικό από ποτέ. Μόλις φέτος, οι στρατιωτικές δαπάνες άγγιξαν νέο ρεκόρ στα 2,7 τρισ. δολάρια, αυξημένες κατά 9,4% σε ετήσια βάση– η πιο μεγάλη άνοδος μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Οι κυβερνήσεις, είτε φοβούνται τους κινδύνους από τη Ρωσία, την Κίνα ή τις ΗΠΑ, είτε υπό την πίεση ανησυχητικών γεγονότων του 2026, αυξάνουν συνεχώς τους στρατιωτικούς προϋπολογισμούς. Η νέα τάξη πραγμάτων φαίνεται πως οδηγεί ηγέτες από δημοκρατικές και αυταρχικές χώρες σε έναν αδυσώπητο αγώνα εξοπλισμών, κάνοντας το «πνεύμα διαλόγου» πιο ανέφικτο από ποτέ.
