Ομοβροντία αντιδράσεων ξέσπασε ύστερα από την απόρριψη της ιρανικής απάντησης στις ειρηνευτικές προσπάθειες από τον Ντόναλντ Τραμπ, τη στιγμή που δύο πλοία κατάφεραν να διασχίσουν το φλεγόμενο Στενό του Ορμούζ εν μέσω αποκλεισμού.
Σε ανάρτησή του στην Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την ιρανική τοποθέτηση «εντελώς απαράδεκτη», χωρίς να εισέλθει σε λεπτομέρειες, αυξάνοντας την αγωνία στα διεθνή διπλωματικά επιτελεία.
Την ίδια ώρα, τα ιρανικά ΜΜΕ επαναλαμβάνουν ότι η πρότασή τους εστιάζει στη λήξη όλων των εχθροπραξιών και στην αποκατάσταση της ασφάλειας στη ναυσιπλοΐα των Στενών, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα. Η αμερικανική πρόταση απαιτούσε κατάπαυση προτού συζητηθούν περίπλοκα ζητήματα, όπως το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim, η Τεχεράνη ζητά άμεση παύση του πολέμου, αναστολή του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, εγγυήσεις πως δεν θα επαναληφθούν επιθέσεις και κατάργηση κυρώσεων, ιδιαίτερα αυτών για το ιρανικό πετρέλαιο.
Πληροφορίες της Wall Street Journal μεταδίδουν πως η Τεχεράνη εξέφρασε ετοιμότητα να μειώσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να αποστείλει τα αποθέματα σε τρίτη χώρα. Το Πακιστάν, που διαδραματίζει ρόλο διαμεσολαβητή, μετέφερε την ιρανική απάντηση στις ΗΠΑ.
Παρά την εύθραυστη εκεχειρία, την Κυριακή εντοπίστηκαν εχθρικά drones πάνω από περιοχές του Κόλπου. Παρ’ όλα αυτά, το δεξαμενόπλοιο Al Kharaitiyat, υπό τη διαχείριση της QatarEnergy, κατάφερε να περάσει τα Στενά με προορισμό το Πακιστάν, όντας το πρώτο από το Κατάρ που πραγματοποιεί τέτοιο ταξίδι μετά το ξέσπασμα του πολέμου.
Η διέλευση αυτή εγκρίθηκε από την Τεχεράνη ως δείγμα εμπιστοσύνης προς το Πακιστάν και το Κατάρ, ενώ, σύμφωνα με το Tasnim, και πλοίο με σημαία Παναμά πέρασε από διαδρομή υπό τον αυστηρό έλεγχο του Ιράν.
Αυξάνονται οι πιέσεις ενόψει της επίσκεψης Τραμπ στην Κίνα
Με το ταξίδι του Αμερικανού προέδρου στην Κίνα να πλησιάζει, οι πιέσεις για τερματισμό της αιματηρής σύγκρουσης εντείνονται, αφού ο πόλεμος έχει επιφέρει παγκόσμια ενεργειακή κρίση και απειλεί με ύφεση τις οικονομίες όλου του πλανήτη.
Η Τεχεράνη έχει περιορίσει εντελώς την διέλευση ξένων πλοίων από τα Στενά Ορμούζ, απ’ όπου διακινούνταν πριν το ξέσπασμα της κρίσης το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Ο Τραμπ επισήμανε πως, παρά τη στρατιωτική υπεροχή, «οι απειλές δεν έχουν εκλείψει». Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ανέφερε ότι δεν ολοκληρώθηκε ο αγώνας για το πυρηνικό οπλοστάσιο του Ιράν και διατηρεί το σενάριο διαπραγματεύσεων, χωρίς να αποκλείει τη βία.
Ο πρόεδρος Πεζεσκιαν από την Τεχεράνη προειδοποίησε πως η χώρα του «ποτέ δεν θα εφεθεί σε πιέσεις» και θα υπερασπιστεί με κάθε κόστος τα συμφέροντά της.
Αναταράξεις στη Μέση Ανατολή
Παρά τις διπλωματικές πρωτοβουλίες, οι απειλές για τον θαλάσσιο και οικονομικό αποκλεισμό επιμένουν. Συνεχίζονται οι αεροπορικές επιθέσεις με drones στα ΗΑΕ, το Κατάρ και την Κουβέιτ, ενώ στο νότιο Λίβανο αναζωπυρώνονται οι ταραχές μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, εν αναμονή νέου γύρου συνομιλιών στις 14 Μαΐου στην Ουάσιγκτον.
Διεθνείς αντιπαραθέσεις και προειδοποιήσεις Ιράν
Το τελευταίο διάστημα, οι ΗΠΑ προχώρησαν σε αποκλεισμό ιρανικών πλοίων και πιέζουν για τερματισμό των εχθροπραξιών ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών και της οργής λόγω του ακριβού πετρελαίου. Κι ενώ η αμερικανική διοίκηση «αναζητά νέες λύσεις», οι συμμαχικές χώρες του ΝΑΤΟ δείχνουν απροθυμία να επέμβουν δίχως διεθνή συναίνεση.
Στο εσωτερικό, το Κογκρέσο πιέζει για νομοθετικές πρωτοβουλίες για να μπει φρένο στον πόλεμο. Βρετανία και Γαλλία, με ανακοινώσεις αλληλεγγύης, ετοιμάζουν στρατηγική για διασφάλιση της ναυσιπλοΐας – με το Παρίσι και το Λονδίνο να αποστέλλουν ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή.
Ωστόσο, Τεχεράνη δια στόματος Καζέμ Γκαριμπαμπαντί προειδοποίησε πως η παρουσία δυτικών πλοίων γύρω από τα Στενά θα εκληφθεί ως εχθρική κλιμάκωση, ενώ ο Εμανουέλ Μακρόν διαβεβαίωσε πως η συνεισφορά της Γαλλίας θα είναι διπλωματική και όχι στρατιωτική.
