Σε τεταμένο κλίμα ξεκινά σήμερα η ετήσια συνέλευση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), ενώ η παγκόσμια προσοχή είναι στραμμένη στις σοβαρές επιδημίες του χανταϊού και του Έμπολα, αλλά και στις δραματικές αποχωρήσεις των ΗΠΑ και της Αργεντινής που απειλούν τη συνοχή του οργανισμού.
Διπλωμάτης που μίλησε ανώνυμα στο AFP εκτίμησε πως είναι κρίσιμο να φανεί με ποιον τρόπο ο χανταϊός θα αξιοποιηθεί από τη Διοίκηση του ΠΟΥ ώστε να πιεστούν οι χώρες που σχεδιάζουν να φύγουν από τον οργανισμό.
Η φετινή συνέλευση πραγματοποιείται μετά από μια δύσκολη περίοδο, κατά την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να αποχωρήσει από τον ΠΟΥ, οδηγώντας σε μείωση χρηματοδότησης και συρρίκνωση του προσωπικού. Παρά τη δοκιμασία, ο γενικός διευθυντής Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους τόνισε στα τέλη Απριλίου πως ο οργανισμός έχει επαναφέρει τη σταθερότητά του και συνεχίζει απτόητα το έργο του.
Σύμφωνα με την Σούρι Μουν, συνδιευθύντρια του Geneva Graduate Institute, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, αν και έχει καταβληθεί μεγάλη προσπάθεια για να καλυφθεί ο απαραίτητος προϋπολογισμός για τα επόμενα χρόνια. Επισήμανε μάλιστα πως η αναζωπύρωση της επιδημίας του χανταϊού αποδεικνύει με σαφήνεια τη ζωτική ανάγκη για έναν ισχυρό, αξιόπιστο και καλά χρηματοδοτημένο ΠΟΥ.
Οι αποχωρήσεις που σοκάρουν
Η ατμόσφαιρα είναι βαριά, αφού παραμένουν έντονες οι διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών, γεγονός που κλιμακώνει τους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς. Ειδικά για τις πανδημικές συνθήκες, η έλλειψη συναίνεσης τον Μάιο οδήγησε σε παράταση των διαπραγματεύσεων για ακόμη έναν χρόνο. Το αίτημα αποχώρησης των ΗΠΑ παραμένει άλυτο, καθώς η Ουάσινγκτον δεν έχει καλύψει τις οικονομικές οφειλές της. Παράλληλα, το μέλλον της Αργεντινής στον οργανισμό αναμένεται να κριθεί σύντομα από τα υπόλοιπα μέλη.
Ξεκινά η μάχη για τον νέο γενικό διευθυντή
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, δρομολογείται η διαδικασία εκλογής του επόμενου γενικού διευθυντή του ΠΟΥ, με τις υποψηφιότητες να αναμένονται εντός εβδομάδας και προθεσμία μέχρι 24 Σεπτεμβρίου. Ταυτόχρονα, ενδέχεται να υπάρξουν εντάσεις για σειρά ψηφισμάτων γύρω από την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και το Ιράν, ενώ οι εκλογές για τα νέα μέλη του Εκτελεστικού Συμβουλίου μπορεί να δημιουργήσουν νέες αντιπαραθέσεις ανάμεσα στη Βρετανία και τη Ρωσία.
Ριζικές αλλαγές στη δομή του ΠΟΥ
Στο τραπέζι μπαίνει και η ριζική αναδιάρθρωση της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής υγείας, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό ανάμεσα στους πολυάριθμους διεθνείς φορείς που συχνά δρουν κατακερματισμένα. Η Έλεν Κλαρκ από το ανεξάρτητο panel πανδημικής ετοιμότητας υπογράμμισε ότι η σαφήνεια στον καταμερισμό των ευθυνών σε όλα τα επίπεδα είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Η υπουργός Υγείας του Καναδά, Μάρτζορι Μισέλ, επεσήμανε πως η παγκόσμια κρίση ανοίγει τον δρόμο για νέα μοντέλα συνεργασίας και αξιοποίηση της συλλογικής εμπειρίας.
Σε αναζήτηση νέων προτεραιοτήτων
Προτεραιότητα του οργανισμού είναι η αποφυγή διχαστικών θεμάτων, κυρίως μετά την επιστροφή Τραμπ στην ηγεσία των ΗΠΑ. Ο ΠΟΥ έχει ήδη περιορίσει κάποιες δραστηριότητες, ειδικότερα στην σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, σύμφωνα με τον Θίρου Μπαλασουμπραμανιάμ της KEI, προκειμένου να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα.
