Καταιγιστικές εξελίξεις κυριαρχούν στο διπλωματικό τοπίο μετά την αιφνιδιαστική κίνηση του Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει προσωρινά τις επιθέσεις στο Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι οι βασικοί του συνεργάτες, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, βρέθηκαν σε απευθείας διάλογο με την ιρανική πλευρά, με απώτερο σκοπό την εξεύρεση λύσης για το τέλος της σύγκρουσης.
Όπως αποκαλύπτει το Axios, ο κεντρικός διαπραγματευτής από το Ιράν φέρεται να είναι ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ. Σύμφωνα με τον Τραμπ, ο συνομιλητής χαρακτηρίζεται ως «ιδιαίτερα αξιοσέβαστος», χωρίς ωστόσο να κατονομαστεί, ενώ επισήμανε πως «δεν πρόκειται για τον ανώτατο ηγέτη».
Παρά τη διάψευση της ιρανικής πλευράς αναφορικά με τις συνομιλίες, ο Τραμπ έμεινε αμετακίνητος, τονίζοντας ότι οι δυο κυβερνήσεις έχουν ήδη καταλήξει σε καίρια σημεία. Μάλιστα, αμερικανικές και ισραηλινές πηγές αναφέρουν πως προετοιμάζεται συνάντηση κορυφής με φυσική παρουσία, και ήδη εξετάζεται ο τόπος διεξαγωγής της.
Υψηλού επιπέδου συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ;
Πληροφορίες κάνουν λόγο για προσπάθεια των Τουρκίας, Αιγύπτου και Πακιστάν να φέρουν τις δύο πλευρές στο ίδιο τραπέζι στο Ισλαμαμπάντ. Εκεί ο Γκαλιμπάφ, μαζί με άλλους ιρανούς αξιωματούχους, αναμένεται να εκπροσωπήσουν το Ιράν, ενώ από τις ΗΠΑ θα βρεθούν ο Γουίτκοφ, ο Κούσνερ και πιθανόν ο αντιπρόεδρος Βανς. Η κρίσιμη αυτή συνάντηση ίσως πραγματοποιηθεί τις προσεχείς ημέρες.
Ισραηλινός αξιωματούχος εξέφρασε την έκπληξή του για τη δημοσιοποίηση της διαδικασίας, αποκαλύπτοντας: «Ήμασταν ενήμεροι για διαύλους επικοινωνίας, αλλά δεν φανταζόμασταν τόσο ραγδαία πρόοδο».
Ποιος κρατάει το τιμόνι στην Τεχεράνη;
Η αμερικανική πλευρά εκφράζει αβεβαιότητα για το ποιος έχει τον πρώτο λόγο πλέον στην ιρανική ηγεσία –μετά τις δολοφονίες κορυφαίων προσώπων από το Ισραήλ και τον σοβαρό τραυματισμό του ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Ο Τραμπ διαβεβαίωσε ότι οι ιρανοί συνομιλητές έχουν επίσημη εντολή, αποδίδοντας τις διαψεύσεις της Τεχεράνης σε εσωτερικές αναταραχές.
Παράλληλα, αναφέρεται ότι ο Αμπάς Αραγτσί, αναπληρωτής ΥΠΕΞ του Ιράν, υπήρξε βασικός συνομιλητής με τις ΗΠΑ στο παρελθόν, μολονότι στην Ουάσιγκτον εκφράζονταν αμφιβολίες για το αν είχε εξουσιοδότηση να κλείσει οριστική συμφωνία.
Τριπλή διαμεσολάβηση και κρίσιμες επαφές
Τις τελευταίες 48 ώρες, Τουρκία, Αίγυπτος και Πακιστάν παίζουν το ρόλο του διαμεσολαβητή, μεταφέροντας μηνύματα ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, οι υπουργοί Εξωτερικών αυτών των χωρών είχαν απευθείας επαφές με τον Γουίτκοφ και τον Αραγτσί.
Όπως επισημαίνει πηγή στο Axios, «οι διαπραγματεύσεις προχωρούν, και στόχος είναι να μπει τέλος στη σύγκρουση και να λυθούν όλα τα ανοιχτά ζητήματα. Οι επόμενες ώρες είναι καθοριστικές».
Σημειώνεται ότι ο ΥΠΕΞ της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελατί, ήρθε σε επαφή με τους πρωταγωνιστές των συζητήσεων και με τους ομολόγους του από Πακιστάν, Τουρκία και Κατάρ, υπογραμμίζοντας τη σημασία περιορισμού των επιπτώσεων και αποφυγής περαιτέρω κλιμάκωσης.
