Ο νέος νόμος που εκπλήσσει: Τι αλλάζει δραματικά στο κληρονομικό δίκαιο;
Μια νέα εποχή ξεκινάει για το κληρονομικό δίκαιο στην Ελλάδα, με τον φρέσκο νομοθετικό πλαίσιο που μόλις τέθηκε σε ισχύ, φέρνοντας κοσμογονικές αλλαγές στον τρόπο που διαχειρίζονται οι διαθήκες, οι περιουσίες και τα δικαιώματα των διαδόχων. Ο εκσυγχρονισμός αυτός, ύστερα από διαβουλεύσεις και προτάσεις της ΠΟΜΙΔΑ προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης, διαμορφώνει ένα πιο ευέλικτο σύστημα που λύνει χρόνιες γραφειοκρατικές δυσκολίες.
Μέχρι τώρα, όσοι κληρονομούσαν βρίσκονταν αντιμέτωποι με χρονοβόρες και πολύπλοκες διαδικασίες, όμως πλέον οι συμβάσεις διανομής ανάμεσα στους κληρονόμους μπορούν να γίνουν όχι μόνο εν ζωή, αλλά και μετά τον θάνατο του κληρονομούμενου.
Το νέο σύστημα προβλέπει ότι όταν υπάρχει συμφωνία για διανομή της κληρονομιάς ανάμεσα στους κληρονόμους, αυτή εκλαμβάνεται και ως αποδοχή – διευκολύνοντας την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, καθώς και την τακτοποίηση φορολογικών εκκρεμοτήτων.
Ποια είναι τα 10 κομβικά σημεία που καθορίζουν το νέο τοπίο;
- Ποιος θεωρείται πλέον κληρονόμος: Εκτός από όσους ζουν όταν ανοίγει η διαθήκη, κληρονόμοι μπορούν να είναι και παιδιά που συλλαμβάνονται ή γεννιούνται μετά από μεταθανάτια εξωσωματική γονιμοποίηση.
- Αποκλειστικά προσωπική σύνταξη διαθήκης: Μόνο ο ίδιος ο διαθέτης μπορεί να τη συντάξει, ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
- Φύλαξη ιδιόγραφης διαθήκης: Μπορεί να κατατεθεί αυτοπροσώπως σε συμβολαιογράφο για ασφαλή τήρηση.
- Ηλεκτρονική δημοσίευση διαθηκών: Οι διαθήκες θα δημοσιεύονται πλέον μέσω ειδικού μητρώου ηλεκτρονικά, εξασφαλίζοντας διαφάνεια και ταχύτητα.
- Κληροδοτήματα σε φτωχούς: Αν ο διαθέτης δεν ορίζει ρητά, τα σχετικά περιουσιακά στοιχεία μεταφέρονται στον δήμο που διέμενε, αλλιώς στο Δημόσιο, ώστε να διατεθούν για κοινωνικούς σκοπούς.
- Συμβάσεις διαδοχής λόγω θανάτου: Ο καθένας μπορεί με συμβολαιογραφική πράξη να καθορίσει ποιος θα τον διαδεχθεί, ακόμα και να συμφωνήσει περισσότερα πρόσωπα από κοινού για την τύχη της περιουσίας τους.
- Διανεμητική σύμβαση με αντάλλαγμα: Αν δεν τηρηθούν τα συμφωνηθέντα από τη μία πλευρά, υπάρχει δικαίωμα υπαναχώρησης, ενώ οι σχετικές δηλώσεις πρέπει να γίνονται υποχρεωτικά μέσω συμβολαιογράφου.
- Ωφέλεια για επιζώντα σύζυγο: Ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας των επιζώντων, ο/η σύζυγος δικαιούται μέρος της κληρονομίας και αποκλειστική χρήση της κύριας κατοικίας για έναν χρόνο.
- Δικαιώματα προσώπων σε ελεύθερη συμβίωση: Σε περιπτώσεις θανάτου χωρίς σύζυγο, αυτός ή αυτή που έχει συνάψει συμβίωση για τρία τουλάχιστον έτη ή έχει παιδιά με τον θανόντα, απολαμβάνει παρόμοια προνόμια με τους συζύγους, όπως χρήση της κατοικίας ή μεταβίβαση κληρονομιάς.
- Ευθύνη κληρονόμου για χρέη: Κατοχυρώνεται πως ο κληρονόμος δε βαρύνεται προσωπικά με τα χρέη, εκτός αν αναλάβει τη διαχείριση και διάθεση της κληρονομίας κατόπιν ειδικής δήλωσης.
Η νέα νομοθεσία στοχεύει στην καλύτερη προστασία των δικαιωμάτων όσων δικαιούνται μερίδιο στην περιουσία, στην αποσαφήνιση των δικαιωμάτων όσων ζουν σε ελεύθερες ενώσεις και στη διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων και περιουσιακών στοιχείων, προσφέροντας λύσεις στις ανάγκες της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.
