Σε αναβρασμό βρίσκεται το προσωπικό της Υπηρεσίας Ασύλου και της Αρχής Προσφυγών, καθώς καταγγέλλει σοβαρά προβλήματα στελέχωσης και διαρκή επαγγελματική κόπωση. Ταυτόχρονα, το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο σηματοδοτεί καθοριστικές αλλαγές στον τρόπο που η ΕΕ χειρίζεται το προσφυγικό.
Το Σωματείο Εργαζομένων Συμβασιούχων και ο Σύλλογος Υπαλλήλων της Υπηρεσίας Ασύλου προκήρυξαν 24ωρη απεργία για τις 12 Ιουνίου 2026. Την ίδια μέρα, στις 10:30 το πρωί, διοργανώνουν διαμαρτυρίες τόσο στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου όσο και στα περιφερειακά γραφεία, διεκδικώντας λύσεις για τις ασφυκτικές συνθήκες εργασίας.
Όπως υπογραμμίζουν, εδώ και χρόνια καλούνται να διαχειρίζονται ολοένα αυξανόμενες υποχρεώσεις με ελάχιστο προσωπικό, γεγονός που φέρνει εξάντληση και αμφιβολίες για τη διατήρηση της κρίσιμης λειτουργίας της Υπηρεσίας Ασύλου. Με κεντρικό αίτημα την άμεση ενίσχυση με μόνιμο προσωπικό και τη μονιμοποίηση όσων καλύπτουν διαρκείς ανάγκες, ζητούν επίσης την καταβολή αναδρομικών αποδοχών και καλύτερες εργασιακές συνθήκες. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουν στην αναπτυγμένη τεχνολογική και υλικοτεχνική υποστήριξη, αλλά και στη διασφάλιση επαρκούς διερμηνείας στη διαδικασία ασύλου.
Επιπλέον, κατακρίνουν με οξύ τόνο ότι η διαρκής υποβάθμιση και οι περικοπές δεν είναι «αναγκαίες προσαρμογές», αλλά συνειδητές πολιτικές επιλογές που βλάπτουν τόσο τους ίδιους όσο και τους αιτούντες άσυλο, ενώ απειλούν τις θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου.
Αλλάζει ριζικά το τοπίο του ασύλου στην ΕΕ
Το νέο πανευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο φέρνει δραστικότερη φύλαξη συνόρων, ενιαίες διαδικασίες αξιολόγησης αιτημάτων και ψηφιακή παρακολούθηση. Σε συμφωνία που επιτεύχθηκε την 1η Ιουνίου μεταξύ Συμβουλίου και Ευρωκοινοβουλίου, θεσπίστηκαν τα περιβόητα ‘return hubs’, με στόχο η μεταρρύθμιση να εφαρμοστεί πλήρως στις 12 Ιουνίου 2026.
Ο νέος κανονισμός επιστροφών επιταχύνει τον επαναπατρισμό όσων δεν πληρούν τα κριτήρια παραμονής, περιλαμβάνοντας τη δημιουργία δομών φιλοξενίας εκτός ΕΕ. Από το 2024, ξεκίνησε μεταβατική περίοδος προσαρμογής, με την ΕΕ να απαιτεί από τις χώρες-μέλη να εναρμονίσουν τη νομοθεσία τους έως το 2026.
Η EUAA δηλώνει πως το πλαίσιο στοχεύει σε αυστηρότερους ελέγχους ασφαλείας και κοινά ευρωπαϊκά πρότυπα, διασφαλίζοντας συντονισμένη διαχείριση των αιτήσεων και δίκαιη κατανομή των βαρών. Παράλληλα, εντείνεται η ανησυχία ανθρωπιστικών οργανώσεων για τα βασικά δικαιώματα των μεταναστών, την ώρα που ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Magnus Brunner κάνει λόγο για «βάζουμε τάξη στο ευρωπαϊκό μας σπίτι».
Επόμενες προκλήσεις – Θα αντέξει το νέο σύστημα;
Η ΕΕ στοχεύει να αντιμετωπίσει χρόνια ελλείμματα όπως οι αργές επιστροφές (μόλις το 29% των αποφάσεων εκτελείται), ενώ καθιερώνει υποχρεωτική αλληλεγγύη για να μην σηκώνουν το βάρος μια χούφτα χώρες. Ωστόσο, οι αιτούντες άσυλο εξακολουθούν να υποβάλλουν αίτηση στη χώρα πρώτης εισόδου, γεγονός που προκαλεί πιέσεις σε κράτη όπως η Ελλάδα και η Ιταλία.
Καθυστερήσεις στην κατασκευή κέντρων και στην ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών ανησυχούν τις Βρυξέλλες σχετικά με την ενότητα της ζώνης Σένγκεν και την αξιοπιστία όλου του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου.
