Άγχος – η λέξη που χαρακτηρίζει την καθημερινότητά μας πιο πολύ από ποτέ, αποκαλύπτεται πλέον ως πραγματικός «σαμποτέρ» της υγείας μας όχι μόνο ψυχολογικά, αλλά και βιολογικά. Πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία αποδεικνύουν ότι το άγχος προκαλεί δραματικές χημικές μεταβολές στο αίμα σχεδόν άμεσα, αποτυπώνοντας αναντίρρητα το δεσμό νου και σώματος.
Έρευνα με επικεφαλής τον Λίουις Φολ, Επίκουρο Καθηγητή του Πανεπιστημίου της Νότιας Ουαλίας στην Αυστραλία, ανέδειξε πως ακόμα και λίγα λεπτά έντονης ψυχολογικής πίεσης είναι αρκετά για να αυξήσουν τις ελεύθερες ρίζες στο αίμα και να αλλοιώσουν τον τρόπο που δημιουργούνται οι θρόμβοι, εντείνοντας έτσι τον κίνδυνο θρόμβωσης.
Μέχρι σήμερα γνωρίζαμε πως το χρόνιο στρες βλάπτει την καρδιά – τώρα, όμως, αποκαλύπτεται ο μηχανισμός πίσω από αυτή τη βλάβη. Όταν υποβαλλόμαστε σε ψυχολογικό στρες, η αιμόσταση – η διαδικασία που εγγυάται την ομαλή ροή του αίματος – διαταράσσεται, διευκολύνοντας τη δημιουργία θρόμβων. Κι ενώ στο παρελθόν οι ειδικοί διαφωνούσαν αν υπαίτια είναι η φλεγμονώδης αντίδραση ή το ιξώδες του αίματος, η έρευνα αυτή ενοχοποιεί πλέον ξεκάθαρα το οξειδωτικό στρες, με τη ραγδαία αύξηση των ελεύθερων ριζών που αλλάζουν τη σύσταση του αίματος.
Στο πλαίσιο της μελέτης, οκτώ υγιείς νεαροί άνδρες (18 έως 30 ετών) συμμετείχαν σε δύο συνεδρίες με διαφορά μιας εβδομάδας – στη μία ξεκουράζονταν, ενώ στην άλλη υποβάλλονταν σε ιδιαίτερα στρεσογόνα τεστ (Trier Social Stress Test) που απαιτούσαν εκφώνηση λόγου και δύσκολες μαθηματικές πράξεις μπροστά σε επιτροπή. Αναλύοντας αίμα πριν και μετά το στρες, οι επιστήμονες διαπίστωσαν άμεση αύξηση ελεύθερων ριζών και εμφανώς μεταμορφωμένη μικροσκοπική δομή των θρόμβων. Οι θρόμβοι ήταν όχι μόνο μεγαλύτεροι αλλά και πιο πυκνοί, χάρη σε μια ενεργοποίηση του ινωδογόνου, ενώ οι συνήθεις θεωρίες περί αιμοσυγκέντρωσης καταρρίφθηκαν αφού το ιξώδες του αίματος δεν άλλαξε.
Αυτό σημαίνει ότι το άγχος χτυπά απευθείας στην «καρδιά» του αίματος, προκαλώντας βιολογικές εκρήξεις που μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα θρόμβωσης. Τονίζεται, πάντως, πως τα καρδιαγγειακά νοσήματα εξαρτώνται από πολυάριθμους παράγοντες και μια δύσκολη μέρα δεν αρκεί για να προκαλέσει έμφραγμα ή εγκεφαλικό.
Η έρευνα ωστόσο προσφέρει νέο ατού στους επιστήμονες, ανοίγοντας τον δρόμο για προληπτικές παρεμβάσεις εστιάζοντας τόσο στη μείωση του άγχους όσο και στην περιορισμό των βιοχημικών βλαβών που προκαλεί η ψυχολογική πίεση. Προσεχείς μελέτες με ευρύτερο πληθυσμό αναμένεται να επιβεβαιώσουν και να διευρύνουν αυτά τα ευρήματα.
