Ανατροπή στην επιστημονική κοινότητα έφερε η πρόσφατη αποκάλυψη αστρονόμων που αποδεικνύει ότι ο Γαλαξίας μας αναποδογυρίστηκε σχεδόν ολοκληρωτικά μετά από μια βίαιη σύγκρουση με έναν μικρότερο, «αδέσποτο» γαλαξία πολύ πριν υπάρξει το Ηλιακό Σύστημα. Αυτό το συναρπαστικό κοσμικό συμβάν τοποθετείται περίπου πριν από 10 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν ο δικός μας Γαλαξίας συγκρούστηκε κατά μέτωπο με τον νάνο γαλαξία που έχει ονομαστεί «Gaia Sausage».
Η συνάντηση αυτή προκάλεσε απίστευτο χάος, καθώς ο Γαλαξίας μας απορρόφησε σταδιακά τα άστρα του εισβολέα. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αυτή η συγκρουσιακή διαδικασία είχε σαν αποτέλεσμα να περιστραφεί ο γαλαξιακός μας δίσκος περισσότερο από 90 μοίρες, μεταμορφώνοντας ολόκληρη τη δομή του.
Υπολογιστικές προσομοιώσεις από το Πανεπιστήμιο του Durham απέδειξαν ότι παρόμοιες συγκρούσεις οδηγούν σε αυτό που αποκαλείται «αναστροφή του δίσκου» – μια αργή αλλά δραστική αλλαγή προσανατολισμού. Όπως τόνισε ο Kirill Batrakov, επικεφαλής των ερευνών, αυτό το φαινόμενο διαρκεί εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια, σφραγίζοντας την εξέλιξη των γαλαξιών που το υφίστανται.
Το μυστήριο της αργής περιστροφής
Μελετώντας τις κινήσεις των άστρων στο φωτοστέφανο του Γαλαξία, μια αραιή σφαιρική περιοχή γύρω από τον γαλαξιακό δίσκο, οι επιστήμονες παρατήρησαν αξιοσημείωτες διαφορές. Ενώ τα αστέρια του γαλαξιακού δίσκου ταξιδεύουν με περίπου 220 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, εκείνα του φωτοστέφανου κινούνται μόλις με 25 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Το δεδομένο αυτό εξηγείται από τη μαζική σύγκρουση και την αντίστοιχη αναστροφή του γαλαξία, όπως αποκαλύπτουν και τα στοιχεία της αποστολής Gaia του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.
Η σύγκρουση που σημάδεψε την ιστορία του Γαλαξία
Αυτά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο Εθνικό Συνέδριο Αστρονομίας της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας, επιβεβαιώνοντας πως η γιγαντιαία αυτή σύγκρουση, που πρώτη φορά εντοπίστηκε το 2018, άλλαξε αμετάκλητα τη δομή του Γαλαξία μας. Τα μοναδικά, «λουκανικοειδή» σχήματα των τροχιών μερίδας άστρων αποτέλεσαν την αδιάσειστη απόδειξη της ύπαρξης του Gaia Sausage, ονοματοδοτώντας και το φαινόμενο.
Η συγχώνευση αυτή θεωρείται η τελευταία τόσο ισχυρή στην ιστορία του Γαλαξία, διαμορφώνοντας το κεντρικό εξόγκωμα και το φωτοστέφανο που βλέπουμε σήμερα.
Τι μας επιφυλάσσει το μέλλον;
Ο Gaia Sausage, παρότι χαρακτηριζόταν «νάνος», κατείχε τεράστια μάζα – πάνω από δέκα δισεκατομμύρια φορές εκείνη του Ήλιου. Οι επιστήμονες προβλέπουν ότι η επόμενη κοσμική τρικυμία θα συμβεί όταν το Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου συγχωνευθεί με τον Γαλαξία μας σε μερικά δισεκατομμύρια χρόνια. Αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη μια μικρότερη συγχώνευση με τον νάνο γαλαξία Τοξότη, η οποία όμως δεν αναμένεται να φέρει τόσο ριζικές αλλαγές, αφού ο Τοξότης είναι αρκετά μικρότερος.
