Η άγνοια και ο φόβος γύρω από τις κλινικές μελέτες στην Ελλάδα κρατούν ακόμη πολλούς μακριά από την πρόοδο της ιατρικής, με αποτελέσματα που βλάπτουν πρώτα απ’ όλα τους ίδιους τους ασθενείς. Πολλοί συγκρατούνται μπροστά στη φράση «κλινικές μελέτες», καθώς αισθάνονται αβεβαιότητα και ανησυχία. Αυτό όμως στερεί από τη χώρα σημαντικά οφέλη τόσο σε θεραπευτικές εξελίξεις όσο και σε διεθνείς ερευνητικές ευκαιρίες.
Όσοι τελικά προχώρησαν συμμετείχαν, εξομολογούνται ότι η κατάλληλη και έγκυρη ενημέρωση άλλαξε τη στάση τους. Η πληρέστερη πληροφόρηση και η επιστημονική στήριξη κρίθηκαν καθοριστικές, δείχνοντας πως η γνώση είναι η καλύτερη ασπίδα απέναντι στον φόβο.
Μία νέα Συμμαχία αλλάζει τα δεδομένα στην ενημέρωση
Η «Συμμαχία για την Προώθηση της Αξίας των Κλινικών Μελετών» δημιουργήθηκε για να αντιμετωπίσει ριζικά τα εμπόδια και τα στερεότυπα σχετικά με τη συμμετοχή σε τέτοιες έρευνες στην Ελλάδα. Πρόκειται για μία πρωτοβουλία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας (ΕΝΑΣΕΛ), του Συλλόγου Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας (HACRO) και της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών (ΙΕΑ).
Στόχος της Συμμαχίας είναι μια εκ θεμελίων αλλαγή νοοτροπίας, μέσα από στοχευμένα προγράμματα ενημέρωσης για το ευρύ κοινό, αλλά και για επαγγελματίες υγείας, συλλόγους ασθενών και δημοσιογράφους. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η νέα καμπάνια, με τίτλο «Συμμετέχω γιατί έχω… Γνώση – Όφελος – Εμπιστοσύνη», που θα ξεκινήσει επίσημα τον Σεπτέμβριο, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας.
- Εκπαίδευση για τα οφέλη και τα πρωτόκολλα ασφάλειας στις κλινικές μελέτες
- Καταπολέμηση προκαταλήψεων και αποδόμηση κάθε παραπληροφόρησης
- Ενδυνάμωση ασθενών ώστε να συμμετέχουν με πλήρη συνείδηση και εμπιστοσύνη στη διαδικασία
- Συνέντευξη: Η πρόεδρος του HACRO, Ευαγγελία Κοράκη, μιλά για το πώς οι κλινικές μελέτες φέρνουν στην Ελλάδα τις θεραπείες του αύριο
Από το χθες στο σήμερα: Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή
Για χρόνια, η ελληνική συμμετοχή σε κλινικές μελέτες βρισκόταν σε χαμηλό επίπεδο, κυρίως λόγω γραφειοκρατίας και έλλειψης κεντρικής στρατηγικής. Τα τελευταία χρόνια όμως, η εικόνα έχει αλλάξει χάρη σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις του Υπουργείου Υγείας:
- Εφαρμογή του επενδυτικού clawback που μετέτρεψε τα δημοσιονομικά εμπόδια σε κίνητρο επένδυσης
- Ενίσχυση των δημοσίων νοσοκομείων με απευθείας αξιοποίηση πόρων για αναβάθμιση υποδομών
- Νέες δυνατότητες για το ιατρικό προσωπικό, με συμμετοχή και ειδικευόμενων ιατρών στην έρευνα
- Εκσυγχρονισμός συμβάσεων και ταχύτερες διαδικασίες αξιολόγησης των μελετών από τον Ιανουάριο του 2026
- Λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Βιοϊατρικής Έρευνας (ΕΜηΒΕ), που θα παρέχει ψηφιακή πρόσβαση και διαφάνεια σε ερευνητές, χορηγούς και ασθενείς
- Δημιουργία ειδικών Τμημάτων Κλινικών Μελετών σε 16 νοσοκομεία για οργανωτική ενδυνάμωση
- Ραγδαία αύξηση των αιτήσεων νέων μελετών: 272 αιτήσεις μελετών φαρμάκων το 2025 έναντι 212 το 2024
Η πρόοδος αυτή αποτυπώνεται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με την Ελλάδα να βρίσκεται πλέον στη 14η θέση της ΕΕ όσον αφορά τις αιτήσεις στο CTIS. Το επόμενο βήμα θα είναι η επίσημη έναρξη λειτουργίας της ψηφιακής πλατφόρμας του ΕΜηΒΕ για το κοινό, όπου ο κάθε ασθενής, σε συνεργασία με τον γιατρό του, θα μπορεί να αναζητήσει κατάλληλες κλινικές μελέτες για την περίπτωσή του.
Δεσμεύσεις για το μέλλον – Η φωνή των ειδικών
Οι επικεφαλής της Συμμαχίας τονίζουν με έμφαση πως η πρόοδος στις κλινικές μελέτες δεν αφορά μόνο την επιστήμη αλλά και τη βελτίωση της ζωής όσων πασχουν από σοβαρά νοσήματα. Η Κατερίνα Κουτσογιάννη (ΕΝΑΣΕΛ), η Ευαγγελία Κοράκη (HACRO) και ο Λευτέρης Θηραίος (ΙΕΑ) στέλνουν κοινό μήνυμα: η ενημέρωση και η συμμετοχή στις κλινικές μελέτες είναι το «κλειδί» για την αναβάθμιση της δημόσιας υγείας, της ιατρικής και της οικονομίας της χώρας.
Με τη Συμμαχία να απλώνει χέρι συνεργασίας σε φορείς και πολίτες, έρχεται ένα μέλλον όπου η Ελλάδα, από ουραγός της ερευνητικής καινοτομίας, γίνεται πρωταγωνιστής στις θεραπείες του αύριο – με τον άνθρωπο πάντα στο επίκεντρο.
