Αναταραχή στην παγκόσμια αγορά προκάλεσε η νέα κίνηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που επιβάλλει επιπλέον τελωνειακούς δασμούς 50% σε πληθώρα καναδικών προϊόντων.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, το μέτρο ελήφθη ως απάντηση στις διακρίσεις του Καναδά εις βάρος αμερικανικών προϊόντων, αλλά και στις διαρκείς διμερείς διενέξεις στους τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας, των γαλακτοκομικών και των ποτών.
Οι νέοι, βαρύτατοι δασμοί, οι οποίοι θα τεθούν σε εφαρμογή σε έναν μήνα, επηρεάζουν εκτεταμένη γκάμα προϊόντων – από κρασιά και μπαστούνια χόκεϊ έως… τσιμέντο – ακόμα και όσα υπάγονται στη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΗΠΑ-Καναδά-Μεξικού.
Εξαιρέσεις ισχύουν μόνο για συγκεκριμένες στρατηγικές κατηγορίες όπως ενέργεια, ποτάσα, αλιεύματα και σπάνιες γαίες, που παραμένουν εκτός των νέων επιβαρύνσεων.
Στο επίκεντρο οι διαμάχες για γαλακτοκομικά και αλκοολούχα
Η είσοδος αμερικανικών γαλακτοκομικών στην καναδική αγορά αποτελεί μόνιμη εστία προστριβών. Παρά τις αμερικανικές αιτιάσεις για αθέτηση υποχρεώσεων εκ μέρους της Οτάβας, η τελευταία απόφαση διαιτητικού σώματος το 2023 δικαίωσε τον Καναδά, αναγνωρίζοντας τις υφιστάμενες ποσοστώσεις στις εισαγωγές.
Παρά τις αλλεπάλληλες προσπάθειες των ΗΠΑ να ανατρέψουν το σκηνικό, η κατάσταση παραμένει αμετάβλητη. Επιπλέον, οι περισσότερες καναδικές επαρχίες έχουν προχωρήσει σε μποϊκοτάζ των αμερικανικών αλκοολούχων, επιτείνοντας τις εντάσεις.
Ο εκπρόσωπος εμπορίου του Λευκού Οίκου, Τζέιμισον Γκριρ, επισήμανε πως σε αντίθεση με άλλους συμμάχους, ο Καναδάς επιμένει στα αντίποινα έναντι των ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι πλέον «θα κληθεί να λογοδοτήσει» με αυτό το αυστηρό διάταγμα.
Κλιμάκωση εμπορικού πολέμου
Η πώληση αλκοολούχων ποτών στον Καναδά ελέγχεται από δημόσιους οργανισμούς – πολλοί από αυτούς έχουν ήδη διακόψει τις αγορές αμερικανικών προϊόντων, αντίδραση που ξεκίνησε όταν ο Τραμπ, το 2025, επανέφερε δασμούς 25% στις εισαγωγές. Τότε είχε κατηγορήσει Καναδά και Μεξικό για ελλιπή έλεγχο της διακίνησης φαιντανύλης και παράνομης μετανάστευσης.
Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ κατήργησε αυτούς τους δασμούς τον Φεβρουάριο, κρίνοντας πως ο πρόεδρος υπερέβη τις εξουσίες του. Ο Τραμπ δεν πτοήθηκε και επιχείρησε να επαναφέρει προσωρινό γενικό δασμό 10% στις εισαγωγές, ο οποίος εκπνέει αυτή την Παρασκευή – γι’αυτό αναμένεται νέα ανακοίνωση.
Αλυσίδα εξελίξεων και διεθνείς επιπτώσεις
Η αμερικανική κυβέρνηση διεξάγει ήδη έρευνες για τις εμπορικές πρακτικές περίπου 60 κρατών. Η Βραζιλία υπήρξε ο πρώτος “στόχος” των νέων δασμών – 25% σε συγκεκριμένα προϊόντα από την Τετάρτη.
Τέλος, ο Τραμπ απείλησε εκ νέου τον Καναδά με επιπλέον μέτρα, συνδέοντας τους καναδικούς καπνούς από τις καταστροφικές πυρκαγιές και την ατμοσφαιρική ρύπανση στις βορειοανατολικές ΗΠΑ με «εσκεμμένη αμέλεια» εκ μέρους της Οτάβα στη διαχείριση των δασών.
