Απρόβλεπτη αναταραχή κυριαρχεί στις σχέσεις ΗΠΑ – Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ξεκινά μία επιθετική καμπάνια με στόχο την καθιέρωση της φέτας και άλλων κλασικών ευρωπαϊκών τυριών ως «παγκόσμια» προϊόντα που θα μπορούν να φέρουν την ίδια ονομασία από αμερικανούς παραγωγούς για τις εξαγωγές τους.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η περασμένη χρονιά σημείωσε ραγδαία αύξηση στις εξαγωγές τυριών από τις ΗΠΑ κατά 20%, αγγίζοντας το ιστορικό ρεκόρ των 613.000 τόνων. Η υπεύθυνη εμπορικής πολιτικής της Εθνικής Ομοσπονδίας Γαλακτοπαραγωγών στις ΗΠΑ, Σόνα Μόρις, μίλησε για ένα «τεράστιο άλμα» που δίνει μεγάλο πλεονέκτημα στις αμερικανικές βιομηχανίες, οι οποίες με τη δύναμη της μαζικής παραγωγής μπορούν να προσφέρουν ανταγωνιστικές τιμές, επισκιάζοντας πολλές αντίστοιχες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Στα άκρα οι ευρωπαίοι παραγωγοί
Η έντονη αντίδραση ήρθε από τις χώρες που προστατεύουν παραδοσιακές ονομασίες, όπως η Ιταλία. Ο οργανισμός Consorzio del Formaggio Parmigiano Reggiano, που εκπροσωπεί εκατοντάδες Ιταλούς τυροκόμους, εμφανίζεται ανυποχώρητος απέναντι στη χρήση του όρου «παρμεζάνα» από εταιρείες εκτός Ιταλίας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Consorzio, πωλήσεις τυριών που μιμούνται το αυθεντικό Parmigiano Reggiano εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ κάθε έτος.
Παρόμοια επιχειρήματα παραθέτει και η ευρωπαϊκή πλευρά για τη φέτα, υπενθυμίζοντας πως το όνομα του προϊόντος είναι βαθιά συνδεδεμένο με τον ελληνικό πολιτισμό και μοναδικές περιοχές της χώρας μας, ενώ οι αμερικανοί το παρουσιάζουν απλά ως ένα τυρί που θρυμματίζεται.
Διεθνής σύγκρουση για τις εμπορικές ονομασίες
Η διαφωνία ξεπερνά το δυτικό μπλοκ, αγγίζοντας τη διεθνή σκηνή. Στην Ινδονησία, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξασφάλισε τη δέσμευση για προστασία περισσοτέρων από 200 αυθεντικών προϊόντων, ανάμεσά τους τη φέτα και τη γκοργκοντζόλα. Ωστόσο, λίγους μήνες αργότερα, η κυβέρνηση Τραμπ υπέγραψε συμφωνία που διασφαλίζει στους Αμερικανούς παραγωγούς το δικαίωμα χρήσης αυτών των ονομάτων στην ίδια χώρα, οδηγώντας σε ένα αδιέξοδο που κάνει αβέβαιο το τελικό αποτέλεσμα.
Αντίστοιχη αβεβαιότητα υπάρχει και στην Αυστραλία, όπου η εμπορική συμφωνία με την ΕΕ προβλέπει μεν αυστηρά μέτρα για την προστασία ευρωπαϊκών ονομασιών, όμως δίνει μεταβατικά δικαιώματα και στους τοπικούς παραγωγούς.
Βαθύτερες δυνάμεις πίσω από τη μάχη για τη φέτα
Στην πραγματικότητα, η σύγκρουση για τις εμπορικές ονομασίες είναι η κορυφή του παγόβουνου σε μια παγκόσμια κούρσα κυριαρχίας στον χώρο των τροφίμων. Οι αμερικανικοί κολοσσοί της γαλακτοβιομηχανίας, βλέποντας αγορές όπως η Ασία και η Λατινική Αμερική να αναπτύσσονται ραγδαία, στοχεύουν να αποκτήσουν σημαντικό προβάδισμα, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να θωρακίσει τα προστατευόμενα προϊόντα της και τους τοπικούς παραγωγούς.
Δεν είναι τυχαίο πως η ραγδαία αύξηση των εξαγωγών αμερικανικών τυριών ενισχύει την αίσθηση στην Ουάσινγκτον ότι αυτή η διαμάχη επηρεάζει κορυφαία οικονομικά συμφέροντα διεθνούς κλίμακας.
