Μια ανατροπή φέρνει το νέο νομοσχέδιο για τα ακίνητα που χαρακτηρίζονται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» στο Κτηματολόγιο, οδηγώντας σε νέα, υποχρεωτική και δαπανηρή διαδικασία για χιλιάδες ιδιοκτήτες που θέλουν να τα κατοχυρώσουν μέσω χρησικτησίας.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, για να διεκδικήσουν πλέον την ιδιοκτησία τους, οι ενδιαφερόμενοι δεν θα μπορούν να προσφύγουν απευθείας στο δικαστήριο αλλά θα πρέπει πρώτα να περάσουν από υποχρεωτική συνεδρία διαμεσολάβησης. Για να προχωρήσει η υπόθεση, απαιτείται να καταβληθεί σταθερό τέλος καταχώρισης, να οριστεί διαμεσολαβητής μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας και να ετοιμαστεί φάκελος με όλα τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχείa νοµής και εκμετάλλευσης του ακινήτου.
Ο διαμεσολαβητής για το Κτηματολόγιο πρέπει να είναι ειδικά πιστοποιημένος. Ο φάκελος κατατίθεται ηλεκτρονικά και καλύπτει πάγιο παράβολο, το ύψος του οποίου θα καθοριστεί σύντομα από το Υπουργείο. Ολοκληρώνεται σε 24 ώρες, αλλά η συνεδρία διαμεσολάβησης γίνεται το νωρίτερο μετά από έναν μήνα. Εάν δεν τηρηθούν τα χρονικά πλαίσια ή παραλειφθεί η συνεδρία, η αίτηση απορρίπτεται αυτομάτως.
Τι πρέπει να συγκεντρώσει ο ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης
Το κόστος δεν περιορίζεται μόνο στο παράβολο: απαιτείται αμοιβή διαμεσολαβητή, νομικές αμοιβές και –ανάλογα με το ακίνητο– δαπάνες για τοπογραφικά, τεχνικά έγγραφα, συμβολαιογραφικούς τίτλους ή ένορκες βεβαιώσεις.
Οι αποδείξεις κυριότητας περιλαμβάνουν λογαριασμούς ΔΕΚΟ στο όνομα του ιδιοκτήτη, ενοικιαστήρια, φορολογικές δηλώσεις, οικοδομικές άδειες και μηχανικά διαγράμματα. Ακόμη πιο αυστηρό είναι το κριτήριο της φορολογικής δήλωσης Ε9 που πρέπει να εμφανίζει το ακίνητο στο όνομα του ενδιαφερόμενου εδώ και τουλάχιστον 10 χρόνια πριν τον διορισμό της διαμεσολάβησης, καθώς και δύο ένορκες βεβαιώσεις για εικοσαετή νομή, όρια και εμβαδόν.
Πλέον, το αν κάποιος είχε δηλώσει το ακίνητο στο Ε9 παλαιότερα καθίσταται ζήτημα-κλειδί, καθώς όσοι δεν το έκαναν έγκαιρα είναι πολύ πιθανό να βρεθούν αντιμέτωποι με άρνηση της αίτησής τους.
Υποβολή φόρου πριν την οριστικοποίηση
Αν το Δημόσιο δεν έχει ενστάσεις, τότε αν τα δικαιολογητικά κρίνονται επαρκή, συντάσσεται πρακτικό διαμεσολάβησης και η εγγραφή στο Κτηματολόγιο διορθώνεται άμεσα. Πρώτα όμως, πρέπει να κατατεθεί και δήλωση φόρου χρησικτησίας που κατατίθεται μαζί με το πρακτικό. Η αιτία κτήσης καταχωρείται ως έκτακτη χρησικτησία. Εξαιρούνται μόνον ακίνητα που ανήκουν στο Δημόσιο ή χαρακτηρίζονται κοινόχρηστα.
Σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, η είσπραξη από το πάγιο τέλος θα αυξήσει τα έσοδα του Κτηματολογίου. Για τους πολίτες όμως, προστίθεται ένα επιπλέον οικονομικό φορτίο πριν λυθεί το ζήτημα κυριότητας.
Μπορεί, ωστόσο, να υπάρξει σημαντικό όφελος: αν κάποιος ολοκληρώσει με επιτυχία την διαδικασία, το ακίνητο «απελευθερώνεται» – μπορεί να πουληθεί, να μεταβιβαστεί ή να χρησιμοποιηθεί ως εγγύηση σε δάνειο, κάτι αδύνατο όσο καταγράφεται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη». Η σύνθετη διαδικασία ίσως περιορίσει τη χρονοβόρα δικαστική διαμάχη, όμως απαιτεί, αρχικά, χρόνο, χρήμα και σωστή προετοιμασία φακέλου με αδιάσειστα δικαιολογητικά.
