Τεράστιες ανατροπές φέρνει για εκατομμύρια ασφαλισμένους και εργοδότες η νέα ρύθμιση που τίθεται σε ισχύ από 1η Ιανουαρίου 2026, αλλάζοντας ριζικά το τοπίο στη διαγραφή των οφειλών προς τον ΕΦΚΑ. Συγκεκριμένα, το χρονικό διάστημα για να διεκδικηθούν ασφαλιστικές εισφορές μειώνεται πλέον από δέκα σε πέντε χρόνια για όλες τις απαιτήσεις που γεννιούνται από εργασία ή υπηρεσία που παρέχεται μετά από αυτή την ημερομηνία.
Η αλλαγή αυτή, που προβλέπεται στο άρθρο 6 του νόμου 4997/2022 και εδράζεται σε σχετική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, υποχρεώνει τον ΕΦΚΑ να κινηθεί πιο γρήγορα για τα οφειλόμενα ποσά, αλλιώς χάνει το δικαίωμα είσπραξης λόγω παραγραφής.
Αντίθετα, για εισφορές που αφορούν χρόνος έως και 31/12/2025, παραμένει το σημερινό καθεστώς, με την παραγραφή να διαρκεί δέκα χρόνια. Η εκκίνηση ωστόσο αυτού του διαστήματος υπολογίζεται πάντα από την αρχή του έτους που ακολουθεί εκείνο στο οποίο παρασχέθηκε η εργασία ή η υπηρεσία.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Για εισφορές που αφορούν το 2026, η πενταετής παραγραφή θα μετρά από 1η Ιανουαρίου 2027 και θα λήγει στο τέλος του 2031. Για το 2025, όμως, η δεκαετής παραγραφή ξεκινά το 2026 και τελειώνει αντίστοιχα το 2035, αν φυσικά δεν υπάρξει διακοπή της διαδικασίας.
Το νέο καθεστώς δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού σε όσους πιστεύουν ότι μπορούν να καθυστερούν την εξόφληση των οφειλών τους. Η διακοπή της παραγραφής ενεργοποιείται σε περιπτώσεις αναγκαστικών μέτρων είσπραξης, εκτελεστικών πράξεων, δικαστικών διαδικασιών, πτωχεύσεων, πλειστηριασμών και κοινοποίησης σχετικών βεβαιώσεων στον οφειλέτη. Επιπλέον, ο νόμος ορίζει ότι κάθε απαίτηση που παραγράφεται δεν μπορεί να εμποδίσει την έκδοση ασφαλιστικής ενημερότητας ή αποδεικτικού ταμειακής οφειλής.
Για τα μεταβατικά περιστατικά, όσες οφειλές έχουν πια παραγραφεί χωρίς να έχει μεσολαβήσει κάποια ενέργεια διακοπής, θεωρούνται και επίσημα παραγεγραμμένες, άσχετα αν έχει σταλεί ειδοποίηση ή έχει γίνει μερική πληρωμή ή ακόμα και ένταξη σε ρύθμιση μετά το σχετικό χρονικό όριο. Παράλληλα, τα χρήματα που έχουν ήδη καταβληθεί για παραγεγραμμένα χρέη δεν επιστρέφονται.
Ειδική μέριμνα υπάρχει και για τους ελεύθερους επαγγελματίες: μπορούν, με αίτησή τους κατά τη συνταξιοδότηση, να ζητήσουν την αναγνώριση ασφαλιστικού χρόνου που καλύπτεται από την παραγραφή, αρκεί να πληρώσουν τις αντίστοιχες εισφορές και πρόσθετα ποσά για την περίοδο που επιθυμούν να συνυπολογιστεί.
