Μία σημαντική ανατροπή στην απαλλαγή από τον Ειδικό Φόρο Ακινήτων φέρνει η νέα απόφαση της ΑΑΔΕ, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ και ξεκαθαρίζει ακριβώς τα αναγκαία δικαιολογητικά και τη διαδικασία για τη χορήγηση ή εξαίρεση από τον βαρύ αυτό φόρο. Ο Ειδικός Φόρος Ακινήτων, που αφορά νομικά πρόσωπα και οντότητες με εμπράγματα δικαιώματα (πλήρη ή ψιλή κυριότητα, επικαρπία) σε ακίνητα στην Ελλάδα, επιβάλλεται ετησίως με συντελεστή 15% επί της αξίας. Κύριος στόχος του είναι να περιορίσει την αδιαφάνεια στην κατοχή ακινήτων μέσω εταιρειών, γι’ αυτό και οι απαλλαγές έχουν αυστηρούς όρους διαφάνειας και οικονομικής δραστηριότητας.
Η απόφαση A.1014/2026 δημιουργεί δύο άξονες: Αφενός περιγράφει τα επίσημα έγγραφα για εξαιρέσεις όπου δεν απαιτείται ετήσια αίτηση, αφετέρου ρυθμίζει πώς γίνονται οι αιτήσεις στις περιπτώσεις όπου ο φορολογούμενος πρέπει να αποδείξει τη νομιμότητά του για απαλλαγή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ποιοι εξαιρούνται πλέον από τον φόρο: Στις περιπτώσεις επιχειρήσεων που οι μετοχές τους διαπραγματεύονται σε χρηματιστήριο ή οργανωμένους μηχανισμούς υπό εποπτεία, υπάρχει η δυνατότητα εξαίρεσης, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ύπαρξη πλαισίου διεθνούς διαφανούς συνεργασίας. Παράλληλα, εταιρείες που δραστηριοποιούνται εμπορικά, βιομηχανικά ή προσφέρουν υπηρεσίες στην Ελλάδα και έχουν μεγαλύτερο κύκλο εργασιών από τις εισπράξεις ακίνητης περιουσίας, μπορούν να τύχουν απαλλαγής. Τεράστιο ρόλο παίζει και η απόλυτη διαφάνεια στους τελικούς δικαιούχους, με τις εταιρείες που ‘καταλήγουν’ σε Έλληνες φορολογούμενους να ευνοούνται.
Σημαντική διευκρίνιση δίνεται και για τους νέους υπολογισμούς των εσόδων: Δεν λαμβάνονται υπόψη μερίσματα, τόκοι ή δικαιώματα αλλά μόνο ποσά από ενοίκια, υπεκμίσθωση ή δωρεάν παραχώρηση. Σε περίπτωση που η εκμίσθωση συνδυάζεται με επιχειρησιακές υπηρεσίες, ξεκαθαρίζεται πώς θα διακρίνονται τα έσοδα, ώστε να αποφευχθούν παρερμηνείες.
Ειδικού ενδιαφέροντος είναι οι εταιρείες που χτίζουν ακίνητα για δική τους χρήση: Εδώ, υπάρχει διορία έως επτά έτη για να αποδείξουν με φορολογικά και διοικητικά στοιχεία ότι το ακίνητο χρησιμοποιείται για βιομηχανικές, τουριστικές ή εμπορικές ανάγκες τους.
Επιπλέον, γίνονται σαφείς οι εξαιρέσεις λόγω ταυτότητας οργανισμού, όπως για επιχειρήσεις που ελέγχονται από το Ελληνικό Δημόσιο, νομικά πρόσωπα του Δημοσίου, ασφαλιστικά ταμεία, οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης, αλλοδαπά κράτη υπό αμοιβαιότητα, συγκεκριμένες θρησκευτικές δομές, αλλά και θεσμικά επενδυτικά σχήματα ακίνητης περιουσίας. Σε όλες τις περιπτώσεις απαιτούνται συγκεκριμένα επίσημα έγγραφα και, όπου χρειάζεται, πιστοποιημένες μεταφράσεις.
Η αίτηση απαλλαγής γίνεται έως το τέλος Ιανουαρίου κάθε χρονιάς, μόνο για ναυτιλιακές δραστηριότητες και νομικά πρόσωπα με κοινωφελή, πολιτιστικό ή θρησκευτικό προσανατολισμό στην Ελλάδα. Η διαδικασία γίνεται μέσω της πλατφόρμας myAADE ή με φάκελο στη ΔΟΥ ή στο ΚΕΦΟΚ. Προβλέπεται και μεταβατική περίοδος για το 2026, με αίτηση εντός 30 ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης. Σε περίπτωση που η αίτηση έχει υποβληθεί εγκαίρως αλλά δεν έχει εκδοθεί ακόμα απόφαση, η σχετική δήλωση υποβάλλεται ως εάν έχει ήδη εγκριθεί απαλλαγή, χωρίς ποινές αν απορριφθεί αργότερα.
