Η πρόσφατη παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου από την προεδρία αποτελεί το τελευταίο κεφάλαιο σε μια μακρά και βασανιστική πορεία διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ. Τα επεισόδια που προηγήθηκαν είχαν κάθε στοιχείο: Δραματικότητα με την εκλογική πανωλεθρία του 2023, στιγμές κωμωδίας όπως η ανάδειξη Κασσελάκη, σουρεαλιστικές καταστάσεις με το συνέδριο στα μπουζούκια και καταθλιπτικές σκηνές, όπως η παραμονή της ηγεσίας στην απομόνωση. Το αποκορύφωμα ήρθε με τη δημόσια στήριξη του Φάμελλου σε πρωτοβουλία του πρώην ηγέτη, όταν ήδη είχε απομακρυνθεί από τους παλιούς συνεργάτες του.
Στην πραγματικότητα, το οριστικό τέλος του ΣΥΡΙΖΑ είχε γραφτεί από το ξημέρωμα της 13ης Ιουλίου 2015 στις Βρυξέλλες. Ακόμη και η νίκη εκείνης της χρονιάς και η επόμενη τετραετής διακυβέρνηση, ήταν απλώς το υστερόγραφο ενός πολιτικού τέλους που απλώς καθυστερούσε.
Όπως στην περίπτωση των θρησκειών, έτσι και στα κόμματα, όλα ξεκινούν από μια ισχυρή βασική ιδέα που ενώνει διάφορους ανθρώπους κάτω από ένα κοινό όραμα. Χωρίς αυτή την κεντρική αφήγηση, το οικοδόμημα χάνει το νόημα της ύπαρξής του. Ο ΣΥΡΙΖΑ, σε αντίθεση με τις παραδοσιακές αριστερές καταβολές του, ουδέποτε υπήρξε αποκλειστικά αριστερό κόμμα, παρά μόνο στις πρώτες συνιστώσες και μερίδα των ψηφοφόρων του.
Το κόμμα γνώρισε εκτόξευση όταν μετατράπηκε σε αντιμνημονιακή δύναμη, φτάνοντας ποσοστά άνευ προηγουμένου για την ελληνική Αριστερά. Ακόμη και ιστορικές εκλογές, όπως εκείνες του 1958 με την ΕΔΑ, έμοιαζαν μικρές απέναντι στο εκλογικό κύμα του ΣΥΡΙΖΑ. Το μεγάλο αυτό ρεύμα δεν ήταν αριστερό, μα κυρίως αντιμνημονιακό, και όταν ήρθε η στιγμή των κρίσιμων συνεργασιών, επέλεξε τη συμμαχία με τη δεξιά του Καμμένου αντί για κεντρώες δυνάμεις.
Η δυναμική της αντίθεσης στα μνημόνια επισκίαζε ιδεολογικές διαφορές, διαμορφώνοντας μια εκλογική πλειοψηφία με κοινό στόχο. Όμως, το οικοδόμημα του ΣΥΡΙΖΑ είχε στηριχθεί στην υπόσχεση ενός «άλλου δρόμου» για την Ελλάδα—aόρατος έξω από τα μνημόνια—με ψευδαισθήσεις περί διεθνούς σημασίας της χώρας στην Ευρώπη. Όταν αυτές οι ελπίδες διαψεύστηκαν, το τέλος ήταν αναπόφευκτο—κάτι που ο Αλέξης Τσίπρας κατάλαβε πρώτος και καλύτερα.
Σήμερα, το ζητούμενο είναι μια νέα, απλούστερη πρόταση εξουσίας και μια εναλλακτική για τη θέση του πρωθυπουργού, σύμφωνα και με τις δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι υπάρχει χώρος για φρέσκιες ιδέες. Η ιστορία του ΣΥΡΙΖΑ έκλεισε οριστικά, ανοίγοντας την πόρτα σε μια νέα πραγματικότητα στο πολιτικό σκηνικό της χώρας.
