Δημόσιο χρέος, Ελλάδα, οικονομία – Τα τελευταία χρόνια, η εικόνα του ελληνικού δημόσιου χρέους έχει περάσει από τη σκιά της κρίσης σε σημείο-έκπληξη για τις διεθνείς αγορές. Ενώ κάποτε συμβόλιζε την οικονομική ανασφάλεια και την έλλειψη εμπιστοσύνης, τώρα αποδεικνύει σταθερότητα και δημοσιονομική αξιοπιστία.
Η πορεία του χρέους είναι πραγματικά εντυπωσιακή: ενώ κατά την περίοδο της πανδημίας ξεπερνούσε το 200% του ΑΕΠ, σήμερα βαδίζει σε συνεχή πτώση και αναμένεται να αγγίξει το 137% μέχρι το τέλος του 2026. Μάλιστα, υπάρχουν πιθανότητες το ελληνικό χρέος να βρεθεί χαμηλότερα ακόμη και από της Ιταλίας (138,4%). Πρόκειται για κοσμογονική μεταβολή για μια χώρα που πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν το πιο ευάλωτο μέλος της Ευρωζώνης, τόσο σε οικονομικό όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο, ειδικά μέσα σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Παράλληλα, το ΔΝΤ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το παγκόσμιο χρέος, το οποίο αγγίζει ήδη σχεδόν το 94% του παγκόσμιου ΑΕΠ και οδηγείται σε δυσθεώρητα ύψη (100% προβλέπεται για το 2029). Τα παγκόσμια προβλήματα – δημογραφικές πιέσεις, κρίσεις, γεωπολιτικές εντάσεις και αστάθεια – δημιουργούν σφιχτό οικονομικό πλαίσιο. Μέσα σε αυτό, η Ελλάδα καταφέρνει με συγκλονιστικό τρόπο να κερδίσει το στοίχημα της αξιοπιστίας και της σταθερότητας.
Οι επενδυτές δεν εξετάζουν πλέον μόνο το απόλυτο μέγεθος του χρέους, αλλά και τη δυναμική του: τη συνέπεια των αποφάσεων, την ικανότητα διαχείρισης κρίσεων, τις δομικές μεταρρυθμίσεις και τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης. Για να συνεχίσει η κάθοδος του χρέους, χρειάζονται συνεχή πρωτογενή πλεονάσματα δίχως να διαρρηγνύεται ο κοινωνικός ιστός, επενδύσεις για παραγωγικότητα και θεσμική σοβαρότητα. Οι δύο τελευταίοι παράγοντες τροφοδοτούν την ανάπτυξη, οδηγώντας σε σταθερή μείωση του χρέους χωρίς υπέρμετρη λιτότητα. Η μέχρι τώρα πορεία επιβεβαιώνει ότι η δημοσιονομική σταθερότητα αποδίδει αμοιβές.
Η καθοδική πορεία του ελληνικού χρέους θωρακίζει την οικονομική εικόνα της χώρας, μειώνει τα επιτόκια δανεισμού και ενισχύει τη θέση της Ελλάδας στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Την ώρα που σημαντικά κράτη βλέπουν τα χρέη να διογκώνονται, η Ελλάδα γίνεται παράδειγμα οικονομικής αυτοκυριαρχίας. Αυτή η νέα εθνική περιουσία πρέπει να διαφυλαχθεί ως μοχλός ανάπτυξης, αλλά και εθνικού κύρους.
Γιάννης Τσουκαλάς, επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή και καθηγητής Οικονομικών στο Adam Smith Business School, Πανεπιστήμιο Γλασκώβης
