Οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού και τα διαδοχικά κύματα καύσωνα δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη μικροοργανισμών στις ευρωπαϊκές παραλίες. Ένας από τους πιο επικίνδυνους «ενοίκους» των παράκτιων υδάτων αυτή την περίοδο είναι το βακτήριο Vibrio, που ευδοκιμεί όπου συναντώνται θαλασσινό με γλυκό νερό.
Παρόλο που αναφέρεται συχνότερα τα τελευταία χρόνια, το Vibrio είναι γνωστό στους επιστήμονες εδώ και καιρό. Αυτό που έχει αλλάξει, λόγω της υπερθέρμανσης των ωκεανών, είναι η εξάπλωσή του σε νέα μέρη για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα μέσα στο έτος.
Τι πρέπει να ξέρετε για το επικίνδυνο Vibrio
Το Vibrio περιλαμβάνει βακτήρια που ζουν σε θερμές και ήπιες θαλάσσιες περιοχές με μεσαία αλατότητα. Η μόλυνση γίνεται κυρίως με:
- Κατανάλωση ωμών ή μισοψημένων θαλασσινών (ιδίως οστρακοειδών)
- Διείσδυση βακτηρίου από πληγή που ήρθε σε επαφή με μολυσμένο νερό
Η πλειονότητα των τύπων Vibrio δεν προκαλεί χολέρα, η οποία συνδέεται συγκεκριμένα με τα στελέχη Vibrio cholerae O1 και O139.
Συμπτώματα και σοβαρές επιπλοκές
Το είδος και η ένταση των συμπτωμάτων εξαρτώνται από τη μορφή της έκθεσης:
- Μετά από μπάνιο σε μολυσμένα νερά: φλεγμονή ή μόλυνση σε ανοιχτές πληγές, ερεθισμός, κοκκινίλες, οίδημα και πόνος στο δέρμα ή στα αυτιά.
- Σε σοβαρές περιπτώσεις, αν η μόλυνση τραύματος δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να προκληθεί σηψαιμία ή νεκρωτική απονευρωσίτιδα, σύμφωνα με το ECDC.
- Το Vibrio vulnificus, γνωστό ως «σαρκοφάγο» βακτήριο, είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο για άτομα με αδύναμο ανοσοποιητικό ή ηπατικά προβλήματα, καθώς εξελίσσεται ταχύτατα και μπορεί να προκαλέσει απειλητικές καταστάσεις.
Πόσο πραγματικός είναι ο κίνδυνος;
Μολονότι τα κρούσματα παραμένουν χαμηλά στην Ευρώπη, η αύξηση των θερμοκρασιών οδηγεί σε άνοδο περιστατικών, κυρίως στη Βαλτική Θάλασσα και τις όμορες περιοχές. Το 2018 σημειώθηκαν 445 περιστατικά, πάνω από τριπλάσια σε σύγκριση με τα ετήσια 126 περιστατικά του 2014-2017, σύμφωνα με το ECDC.
Η EFSA προειδοποιεί πως η συνεχόμενη αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την παρουσία του βακτηρίου στα παράκτια ύδατα και στα θαλασσινά.
Ποιοι διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο
- Άτομα με ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα
- Πάσχοντες από χρόνια ηπατικά νοσήματα
- Όσοι έχουν ανοικτές πληγές ή φρέσκα piercings
Για αυτές τις ομάδες, συνίσταται να αποφεύγουν την κολύμβηση σε θαλασσινά ή υφάλμυρα νερά έως ότου επουλωθούν πλήρως τα τραύματα.
Οδηγίες προστασίας που σώζουν ζωές
- Μη βάζετε στο στόμα σας ωμά ή μισομαγειρεμένα οστρακοειδή (ιδιαίτερα στρείδια)
- Φροντίστε να μαγειρεύετε πολύ καλά κάθε είδους θαλασσινά
- Αποφύγετε επαφή σημεία με ανοιχτές πληγές στο νερό
- Καλύψτε επαρκώς κάθε τραυματισμένο σημείο πριν μπείτε στη θάλασσα
Ποιες περιοχές βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο;
Το ECDC ελέγχει διαρκώς ευρωπαϊκές περιοχές όπου οι συνθήκες ευνοούν το Vibrio. Αυτές περιλαμβάνουν τη Βαλτική Θάλασσα, τις εκβολές ποταμών αλλά και σημεία όπου ενώνονται η Βαλτική με τη Βόρεια Θάλασσα και τη Μαύρη Θάλασσα.
Οι ειδικοί διαβεβαιώνουν: η παρουσία του βακτηρίου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάθε λουόμενος θα μολυνθεί. Ωστόσο, η ενημέρωση και η τήρηση προληπτικών μέτρων είναι κρίσιμα σημαντική, ειδικά για τους πιο ευάλωτους.
